شير مادر با داشتن همه مواد غذايي اصلي و حتي ريزمغذي ها، تركيبات دفاعي و بسياري مواد ديگر از قبيل آنزيمها، هورمون هاي مختلف و اسيدهاي چرب غيراشباع، از سوي سازمان جهاني بهداشت، به عنوان كاملترين غذا براي شيرخواران معرفي شده است كه مصرف آن، كودكان را در مقابل بسياري از بيماري هاي عفوني، تنفسي و گوارشي ايمن مي كند. دفاع نوزاد در اوايل عمر در مقابل عوامل عفوني خارجي كه به ويژه در محيط بيمارستان به عنوان آلوده ترين محيط دنيا فراوانند، بسيار ناچيز است. به همين علت نوزاد در مقابل ميكروب ها، ويروس ها، انگل ها و قارچ هاي پراكنده در اين محيط هيچ گونه قدرت دفاعي ندارد و به سرعت به بيماري هاي گوناگون مبتلا مي شود كه آمار مرگ نوزادان در بيمارستان ها با اين عوامل بسيار بالاست. به همين دليل نوزادان در روزهاي اول تولد نياز مبرم به تغذيه شير از آغوش مادران دارند زيرا از اين طريق ميكروب هاي غير بيماري زاي بدن مادر به سطح پوست و مخاط دستگاه گوارش و تنفس منتقل مي شوند و بدن شيرخوار را در مقابل ميكروب هاي بيماري زاي محيط مقاوم مي كنند.
حتي اگر مادر خود به يك بيماري مبتلا باشد، مواد مقاومت زا در بدن مادر توليد پادتن مي كنند و اين پادتن ها از طريق شير به بدن شيرخوار منتقل مي شود. بنابراين در آغوش گرفتن و تغذيه نوزاد با شير مادر از ساعت اول عمر نقش عظيمي را در افزايش قدرت دفاعي و پيشگيري از بسياري بيماري هاي عفوني در بدن كودك ايفا مي كند. تغذيه نوزاد با شير مادر، خطر ابتلا به چاقي را تا يك سوم در دوران كودكي كاهش مي دهد و اثرات مفيدي در زندگي آتي و دوران بزرگسالي او به همراه خواهد داشت. اگر مادران كودكان را با شير خود تغذيه كنند ميزان چاقي هاي بزرگسالي در نسل هاي آينده بين 10 تا 15 درصد كاهش خواهد يافت. از اين مساله گذشته مادراني كه شير مي دهند از لحاظ عاطفي رابطه عميقي را با كودكان خود برقرار كرده و اين امر موجب مي شود كه كودك آزاري از سوي اين مادران كمتر اتفاق افتاده و در ابعاد وسيع تر بنيان خانواده ها نيز مستحكمتر شود. شير دادن براي مادران نيز بسيار مفيد است، زيرا بسياري از سرطان ها در مادران شيرده كمتر اتفاق مي افتد، اين مادران كمتر در معرض ابتلا به عفونت هاي اين دستگاه قرار دارند و از لحاظ ظاهري نيز از زيبايي اندام بيشتري برخوردارند زيرا تغذيه با شير مادر از وزن مادر به صورت تدريجي مي كاهد.
10 فرمان
1- هنگام شير دادن نوزاد را بغل كرده، سر او را بالاتر نگه داريد، توجه كنيد كه سينه شما روي بيني نوزاد را نپوشاند و مانع تنفس نوزاد نشود.
2- در اوايل تولد به نوزاد از هر دو سينه خود شير دهيد.
3- شيرمادر تا شش ماهگي براي رفع نيازهاي شيرخوار كافي است و در اين دوره به جز آب در مواقع نياز يا استفاده از قطره هايي كه پزشك توصيه مي كند، هيچ چيز ديگر به كودك ندهيد.
4- از شيردهي در حالت خوابيده خودداري كنيد و حتما نوزاد را در آغوش گرفته و به او شير دهيد.
5- خوردن مايعات زياد توسط مادر و مك زدن سينه مادر بوسيله نوزاد شير را زياد مي كند.
6- بيماري هاي رايج مادران و مصرف دارو توسط مادر مانع از شيردادن به نوزاد نمي باشد، بجز چند مورد استثنايي كه بايستي توسط پزشك كودكان تجويز شود.
7- استفاده از حوله گرم و مرطوب به مدت 10 تا 15دقيقه روي سينه و نوك آن و يا حمام كردن يا ماساژ دادن به جاري شدن شير كمك مي كند.
8- تغذيه با شير مادر در شب هم بايد ادامه داشته باشد.
9- تغذيه با شير مادر بايد مطابق ميل و درخواست كودك صورت گيرد.
10- هرگز نبايد آغوز را دور ريخت، آغوز بهترين و مهمترين قسمت شير مادر است.
منبع: گروه سلامت سيمرغ