شير مادر سرشار از مواد مغذي و داراي انواع ويتامين هاست و بهتر از هر چيز ديگري رشد فرزند دلبند شما را تضمين مي كند كودكي كه در دوران اوليه زندگي خود تغذيه مناسب داشته باشد به رشد و پرورش جسماني كامل دست يافته، در آينده فردي تندرست و شاداب خواهد بود.

مزاياي شير مادر

شير مادر تا يكسالگي براي نوزاد بهترين است و موجب مي شود نوزاد كمتر دچار عفونت هاي مختلف شود شير مادر به علت دارا بودن ماده ايمني به نام ايمونوگلوبين تا حدود زيادي اسهال و استفراغ نوزاد را كاهش مي دهد و نسبت به بعضي بيماري هاي ديگر ايجاد مصونيت نموده و مي توان گفت اولين واكسن نوزاد است. شيرمادر نه تنها كامل ترين غذا براي نوزاد است بلكه عامل مهمي در پيشگيري از عفونت و ضامن سلامتي جسمي و رواني شيرخوار مي شود شير مادر درجه حرارت مناسب داشته، از آلودگي عاري است و ميزان ابتلا به آسم و آلرژي را در شيرخوار كاهش مي دهد شير مادر آسودگي رواني و رشد عاطفي نوزاد را تامين مي نمايد و موجب افزايش ارتباط بين مادر و كودك مي گردد تغذيه با شيرمادر مواد زايد توليد نمي كند، استفاده از شيرخشك با زباله هايي هم چون بسته بندي هاي قوطي شيرخشك و بطري و اتلاف كاغذ همراه است شيرمادر در هر زماني با دماي مناسب و با توجه به نياز كودك در دسترس اوست. و براي درست كردن شيرخشك نياز به آب و استريل كردن بطري و سرشيشه و حمل آن ها است. شيرمادر نياز به حمل ندارد و هر كجا برود آمادگي توليد شير وجود دارد بدون آنكه گرم  يا سرد باشد شير هر مادر مناسب با نياز كودكش مي باشد و حتي شيرمادر ديگر مناسب همان كودك نمي باشد. مسلما شيرخشك از اين خاصيت برخوردار نيست. يعني تركيب شير هر مادر متفاوت است و با توجه به نارس بودن كودك و يا خيلي موارد ديگر اين تركيب متناسب با نياز كودك تغيير مي كند.    

شير مادر در روزهاي اول تولد نوزاد كم مي باشد _ البته در اين مدت هم نوزاد احتياج كمتري به شير دارد. شير مادردر روزهاي اول آغوز ناميده مي شود كه براي نوزاد ضروري است بنابراين تعذيه نوزاد را بلافاصله بعد از زايمان و با آغوز شروع كنيد و ادامه دهيد تداوم شيردادن با فواصل كوتاه مهم ترين عامل ترشح و افزايش شير مادر مي باشد، لذا به هيچ عنوان نبايستي به نوزاد شيرخشك داد، مگر در موارد استثنايي كه با بايستي حتما توسط پزشك توصيه شود بيماري هاي رايج مادران و مصرف دارو توسط مادر مانع از شيردادن به نوزاد نمي باشد. بجز چند مورد استثنايي كه بايستي توسط پزشك كودكان تجويز شود. دفعات تغذيه بايستي بر مبناي خواست نوزاد باشد _ حدود 8تا12 بار در طول بيست و چهار ساعت در صورتي كه شيرخوار از شيرمادر استفاده مي كند نيازي به نوشيدن آب اضافي ندارد و اگر بعلت گرمي محيط نياز به آب اضافي باشد مي توان از آب جوشيده خنك شده استفاده كرد بهترين راه براي تشخيص كافي بودن شيرمادر، افزايش وزن و قد شيرخوار بر اساس منحني رشد است كه با مراجعه به پزشك كودكان و با بررسي رشد ماهيانه شيرخوار اين كار ميسر است. نوزاد در روزهاي اول تولد كمي وزن از دست مي دهد. اين پديده طبيعي است و نبايد آن را به حساب كمبود شيرمادر گذاشت. اصولا تشخيص كمبود شيرمادر و احتياج به شيرخشك در صلاحيت پزشك كودكان است، لذا بدون مشاوره با پزشك كودكان اقدام به تجويز شيرخشك ننماييد كليد موفقيت در شيردهي اعتماد به نفس است، نياز به شيردهي نياز به تصميم و تعهد مادر دارد شيردادن به نوزاد خيلي زود و ظرف يك ساعت بعد از تولد تغذيه شيرخوار بطور مكرر و بر حسب ميل و يا تقاضاي او
تغذيه انحصاري شيرخوار فقط با شيرمادر در تمام مدت مرخصي زايمان قرص ضدحاملگي اثر سوء بر روي شيرمادر دارد خوردن مايعات زياد توسط مادر و مك زدن سينه مادر بوسيله نوزاد شير را زياد مي كند و شما پدر عزيز، به منظور تغذيه فرزندتان با شيرمادر براي تشويق و حمايت از همسر خود با همه توان تلاش كنيد. توجه كنيد كه همسر شما در دوران شيردهي حساس تر از ديگر مواقع بوده و نيازهاي عاطفي، رواني و تعذيه اي خاص دارد.  
  
توصيه هائي هنگام شير دادن به كودك 

قبل از شير دادن دست هايتان را بشويد و سينه خود را آب ولرم تميز كنيد. سينه را با استفاده از صابون يا مواد ضد عفوني تحريك نكنيد هنگام شير دادن نوزاد را بغل كرده، سر او را بالاتر نگه داريد، توجه كنيد كه سينه شما روي بيني نوزاد را نپوشاند و مانع تنفس نوزاد نشود براي جلگيري از اين كار چهار انگشت خودر را زير سينه و انگشت شست را روي سينه قرار دهيد. برخي از مادران از دو انگشت خود بصورت قيچي استفاده مي كنند كه اين كار سبب كاهش شير مي شود در اوايل تولد به نوزاد از هر دو سينه خود شير دهيد پس از اين كه از يك سينه شيرخورد، پشت او را ماساژ دهيد تا آروغ بزند، سپس سينه ديگر را به او بدهيد و عمل ماساژ را تكرار كنيد براي جلوگيري ار پريدن شير در گلوي نوزاد، او را پس از خوردن شير يا به پهلوي راست يا چپ بخوابانيد. توجه كنيد كه هيچ وقت نوزاد را بر روي شكم نخوابانيد شيرمادر تا شش ماهگي براي رفع نيازهاي شيرخوار كافي است و  در اين دوره به جز آب در مواقع نياز يا استفاده از قطره هايي كه پزشك توصيه مي كنند، هيچ چيز ديگر به كودك ندهيد از شيردهي در حالت خوابيده خودداري كنيد و حتما نوزاد را در آغوش گرفته و به او شير دهيد.

نكاتي در مورد دوشيدن شير 

بهتر است دوشيدن شير زماني صورت گيرد كه سينه پر از شير است، معمولا بهترين زمان صبح هاست. استراحت مادر به مدت 10تا20 دقيقه قبل از دوشيدن شير، خوردن مايعات نظير يك ليوان شير، آب ميوه، چاي كمرنگ و... مي تواند كمك موثري باشد، البته مايعات گرم بيشتر از مايعات سرد به تولد شير كمك مي كند دوشيدن شير با دست بهترين روش دوشيدن است و به استفاده از پمپ هاي دستي ترجيح دارد .شستن دست ها با صابون و شستن سينه با آب ساده توصيه مي شود بهتر است مادران در موقع دوشيدن شير در محيطي آرام و ساكت و بدور از اضطراب فشارهاي عصبي و در يك وضعيت راحت بنشينند فكر كردن به نوزاد ، نگاه كردن به او و يا نشستن در كنار او و يا شنيدن صداي كودك به ترشح شدن شير كمك مي كند استفاده از حوله گرم و مرطوب به مدت 10تا15 دقيقه روي سينه و نوك آن و يا حمام كردن يا ماساژ دادن به جاري شدن شير كمك مي كند.