مسئولان در بخش های گوناگون، نوآوری، خلاقیت و ابتکار در روشها را وظیفه خود بدانند -رهبر معظم انقلاب   
۱۳۹۹ يکشنبه ۱۷ فروردين -اِلأَحَّد ١١ شعبان ١٤٤١ - Sunday April 2020
نقشه وب سایت   تماس با ما  جستجو در وب سایت  ورود به صفحه اصلی
  بازدید ها :  392   بازدید    تاریخ درج مطلب  29/12/1396    
 
 
فرق«قرائت، تلاوت و ترتیل»

«تلاوت قرآن»،«متابعت از قرآن در قرائت و دنبال کردن معانی و پیروی در عمل» می‎باشد؛ بنابراین،«هر تلاوتی»،«قرائت» می‎باشد امّا«هر قرائتی» لزوماً«تلاوت» محسوب نمی‎شود؛ و اساساً«تلاوت» در مواردی بکار می‎رود که مطالب قرائت شده، وجوبِ پیروی را در پی آورد، از این رو گفته نمی‎شود:«تَلَوْتُ رِقْعَتَک»:«نامه‎ات را تلاوت کردم»، بلکه صحیح آن،«قَرَأْتُ رِقْعَتَک» می‎باشد؛ این معنی را بوضوح در آیات می‎بینیم.
برای انس با قرآن، پنج عنوان«قرائت»،«تلاوت»،«ترتیل»،«استماع و انصات» و«تدبر» در قرآن آمده است:«فَاقْرَؤُا ما تَیسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ».«اتْلُ ما أُوحِی إِلَیک مِنْ کتابِ».[ برای انس با قرآن، پنج عنوان«قرائت»،«تلاوت»،«ترتیل»،«استماع و انصات» و«تدبر» در قرآن آمده است:«فَاقْرَؤُا ما تَیسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ»«اتْلُ ما أُوحِی إِلَیک مِنْ کتابِ«وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلاً».«أَ فَلا یتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ».«وَ إِذا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَ أَنْصِتُوا...».[ عنوان«تدبر» مورد بررسی واقع گشت، حال عناوین دیگر را بررسی می‎کنیم.
1.قرائت: از ریشه«قَرَءَ» به معنی«جمع کردن و به هم پیوستن» می‎باشد و مقصود از آن در سخن،«جمع و پیوستنِ حروف و کلمات» می‎باشد که با به هم پیوستنِ حروف، کلماتِ با معنی و با پیوستنِ کلمات و حروف با هم، جملاتِ مفید ساخته می‎شود. به همین جهت،«هر جمع و پیوندی»،«قرائت» نمی‎باشد و هم چنین تلفظِ حرفی واحد را قرائت نمی‎گویند.«مفردات» در معنی«قرائت» می‎گوید:«ضَمُّ الْحُرُوفِ و الْکلِماتِ بَعْضَها إِلی بَعْضٍ فی التَّرتیلِ».
از این معنی دقیق بر می‎آید که«قرائت» در جریان ترتیل مطرح است و جزئی از آن به حساب می‎آید که عمدتاً به بخشی از«ترتیل در لفظ» نظر دارد و لزوماً«ترتیل در معنی» را مطرح نمی‎کند و از این جهت ساکت است.
تعبیر«قرآن» در اصل، وزن مصدری«قَرَءَ» می‎باشد که اسم علم برای کتاب خدا گشته است؛ گویا که این کتاب آسمانی، جامع و چکیده کتب آسمانی گذشته و جامع و چکیده همه علومِ الهی در امر ارشاد و هدایت بشر می‎باشد و یا اینکه قرائت کننده و توضیح دهنده«کتاب تکوین، آفاق و انفس»، می‎باشد، از این رو، خود به«کتاب تشریع» موسوم گشته است.
2.«تلاوت»: از ریشه«تَلی یتْلُو» به معنی«در پی آمدن، دنبال کردن» است به نحوی که مابینِ تابع و متبوع، چیزی جز تبعیت نباشد، حال اگر«متابعت»،«امری مادی و یا پیروی در حکم» باشد، مصدرش،«تُلُوّ وِ تِلْو» خواهد بود و اگر«متابعت» به واسطه«قرائت یا تدبر در معنی» باشد مصدرش«تِلاوَةْ» می‎باشد.
مثالِ پیروی مادی و پیروی در حکم:«وَ الْقَمَرِ إذا تَلیها».[قسم به ماه آنگاه که در پی خورشید رود و در حکمِ نورانیت، از آن تبعیت نماید).مثالِ پیروی در حکم فقط:«وَ یتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ...».[(وشاهدی از خاندان پیامبر او را الگو می‎گیرد و از او متابعت می‎نماید).مثالِ پیروی در قرائت و تدبرِ معنی:«...مِنْ أَهْلِ الْکتابِ أُمَّةٌ قائِمَةٌ یتْلُونَ آیاتِ اللَّهِ آناءَ اللَّیلِ وَ هُمْ یسْجُدُونَ».[بعضی از اهلِ کتاب، امتی بپا خاسته‎اند که آیاتِ خدا را در اوقات شب در حالی که به سجده رفته‎اند با قرائت و تدبر در معنی، دنبال می‎کنند).مثالِ پیروی در قرائت و تدبر و عمل:«الَّذِینَ آتَیناهُمُ الْکتابَ یتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ أُولئِک یؤْمِنُونَ بِهِ...».[کسانی که به آنان کتاب دادیم آن را به حق تلاوت می‎نمایند، چرا که آنان به آن ایمان دارند). در این مورد، حدیث دیگری از پیامبر«حق تلاوت» را«پیروی راستین در عمل» معرفی می‎نماید:«فی قَوْلِهِ تَعالی:«... یتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ...»: یتَّبِعُونَهُ حَقَّ اتّباعِهِ».[ می‎بینیم این آیه شریفه، نظر به تلاوتِ جامع در پیروی لفظی، معنوی و عملی دارد.
پس«تلاوت قرآن»،«متابعت از قرآن در قرائت و دنبال کردن معانی و پیروی در عمل» می‎باشد؛ بنابراین،«هر تلاوتی»،«قرائت» می‎باشد امّا«هر قرائتی» لزوماً«تلاوت» محسوب نمی‎شود؛ و اساساً«تلاوت» در مواردی بکار می‎رود که مطالب قرائت شده، وجوبِ پیروی را در پی آورد، از این رو گفته نمی‎شود:«تَلَوْتُ رِقْعَتَک»:«نامه‎ات را تلاوت کردم»، بلکه صحیح آن،«قَرَأْتُ رِقْعَتَک» می‎باشد؛ این معنی را بوضوح در آیات می‎بینیم:
«أَ تَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَکمْ وَ أَنْتُمْ تَتْلُونَ الْکتابَ أَ فَلا تَعْقِلُونَ».[ آیا مردم را به نیکی فرمان می‎دهید و خود را فراموش می‎کنید حال آنکه شما کتاب را تلاوت می‎کنید! پس چرا تعقل نمی‎کنید ـ و هوای نفستان را مهار نمی‎زنیدـ).
در آیه شریفه با توبیخ، سؤال می‎کند، که:«تلاوتِ کتاب»، چرا«موجبِ عمل» نگشته است و چرا هوای نفس را مهار ننموده است؟ در قرآنِ کریم، آنجا که از«قرائت»،«تأنی و دقت» نیز مقصود باشد فعلِ قرائت با قید اضافی آورده می‎شود:«وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَی النَّاسِ عَلی مُکثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِیلاً».[ و قرآنی عظیم را ـ نازل کردیم ـ که جدا جدایش نمودیم ـ قطعه قطعه نازل کردیم ـ به این مقصود که آن را برمردم با تأنی و درنگ بخوانی و به این دلیل که به نحو خاصی آن را نازل کردیم.
3.«ترتیل»: از ریشه«رَتَل» به معنی«جمع شدن و هماهنگی و نظام یافتن چیزی بر طریقی مستقیم» می‎باشد؛ از این رو به شخصی که دندانهایش از هماهنگی و ترکیب و نظام سالمی برخوردار باشد می‎گویند:«رَجُلٌ رَتَلُ الأسْنانِ».
این معنی باب مجرد را اگر به باب تفعیل بریم معنی«ترتیل» بدست خواهد آمد:[
«جمع کردن و هماهنگی و نظام بخشی چیزی بر طریق مستقیم»،«طریقِ مستقیم» نسبت به هر چیزی، معنایی متناسب با آن را خواهد داشت.
همان گونه که دندانها با نظمی خاص و براساسِ بنیادی محکم و صحیح، به منظورِ خرد کردن و هضم مناسبِ غذا چیده شده است و ترتیبِ دندانها با توجه به این هدفِ خاص، شکل گرفته است، آیاتِ قرآن نیز از نظم و چینش خاصی برخوردار می‎باشد که با هدفِ درمانِ فکر و روح بشر و هدایت و ارشاد آنها به قله‎های کمال انسانیت، هماهنگ گردیده است، از این رو،«ترتیل قرآن»:
«نظم وچینشِ خاص آیات، هماهنگ با تأمین نیازهای فکری ـ روحی بشر، با اهداف درمان فکر و روح و ثبات بخشی به قلب مؤمنین و هدایت و ارشاد آنها به قله‎های کمالِ بشری»، خواهد بود.این معنی از«ترتیل» به خداوند منسوب می‎باشد:«کذلِک لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤادَک وَ رَتَّلْناهُ تَرْتِیلاً».[بدین سان قرآن را یکباره فرو نفرستادیم به این دلیل که از این راه، دلِ پرالتهابِ تو را ثبات بخشیم و ـ دلیل دیگر اینکه ـ آن را ما به نحوِ خاصی، چیده و نظام بخشیده‎ایم.
از آنجا که قرآن با روحِ بشر، سروکار دارد، این«چینش و انتظام» هم در بخش«الفاظ قرآن» و هم در حوزه«محتوا و معانی آیات» مطرح است که هم زیبایی ظاهر و هم عمق باطن را گویاست.
و در واقع، بخش الفاظ، انتظامش، مقدمه‎ای است برای ورود به حوزه معانی قرآن تا که با توجه به چینش و نظامِ خاصِ معانی آیات، به ژرف اندیشی و بررسی نتایج و آثارِ پیامِ قرآن بپردازیم.
با این توضیحات، معنایی که«راغب» در«مفرداتِ خویش» برای ترتیل آورده است نه با معنی بابِ مجردِ آن هماهنگ است و نه با کاربردِ واژه در قرآن، سازگاری دارد:«الرَّتَلُ: إتِّساقُ الشَیءِ وَ انتِظامُهُ عَلَی استِقامَةٍ، یقالُ رَجُلٌ رَتَلُ الأسْنانِ».«التَّرْتیلُ: إرْسالَ الکلِمَةِ مِنَ الْفَمِ بِسُهُولَةٍ وَ اسْتِقامَةٍ، قالَ تَعالی«وَ رَتِّلِ الْقُرآنَ تَرتیلاً، وَ رَتَّلناهُ تَرتیلاً».ترتیل: فرستادن و خارج نمودن کلمه از دهان با سهولت و به شیوه صحیح می‎باشد. چرا که خدای تعالی می‎فرماید: وَ رَتِّلِ الْقُرآنَ...».معنی«مفردات» به بخشی از معنی ترتیل آن هم جزء مقدمی آن نظر دارد، حال آنکه عمده، بخشِ معنی قرآن می‎باشد که به غفلت سپرده شده است.
این غفلتِ شگفت آور در اکثر تفاسیر و کتب لغت به چشم می‎خورد با وجود اینکه آیات و احادیثِ در مورد«ترتیل» به وضوح، این گونه تلقی از«ترتیل» را مردود می‎شمارد.
منبع: سایت بیتوته

 

اين مقاله تا چه اندازه براي شما مفيد بوده است؟

 12345 
ضعيفعالي
توضیحات شما . (اختياري)

ميانگين آرا :0.0 از 5 امتياز است.


12345
0 : تعداد کل آرا ارسال شده
-1 115121 -1 -1

اخلاق
ادیان و مذاهب
مهدویت
اهل بیت (ع)
فلسفه و عرفان
احکام اسلامی
قرآنی
  
 
ارسال به دوستان


در صورتی که مایلید دوستان شما نیز از این مطلب استفاده کنند , کافیست نام و آدرس ایمیل خود و دوست خود  را وارد نموده تا این مطلب به دوستتان ارسال شود.
 




 
صفحه اصلی | اخبار و رویداد ها | مجموعه مطالب | اردبیل شناسی | صدرا | مسابقات | تماس با ما
Copyright 2009 Tebyan Branch Of Ardebil Province. All rights reserved.
Web Design : WebHouse