مسئولان در بخش های گوناگون، نوآوری، خلاقیت و ابتکار در روشها را وظیفه خود بدانند -رهبر معظم انقلاب   
۱۳۹۹ شنبه ۲۵ مرداد -اِسَّبِت ٢٥ ذو الحجه ١٤٤١ - Saturday August 2020
نقشه وب سایت   تماس با ما  جستجو در وب سایت  ورود به صفحه اصلی
  بازدید ها :  560   بازدید    تاریخ درج مطلب  29/12/1396    
 
 
آغاز غیبت و داستان سرداب؟

پس از در گذشت و یا شهادت امام حسن(ع) مأموران خلیفه عباسی حرکت گسترده ای را آغاز کردند و به جست و جوی فرزند و جانشین آن حضرت پرداختند54. در هر جا که احتمال وجود امام زمان(ع) را می دادند حضور می یافتند. هدف آنان از هجوم به منزل امام حسن(ع) و اذیت و آزار بنی هاشم دستگیری و قتل فرزند امام حسن(ع) بود. این پیگیری خطری بزرگ برای آینده امامت بود که با قدرت و حکمت پروردگار مهدی(ع) از نظرها پنهان گردید و از خطرها به دور ماند.
در آغاز غیبت میان علما و دانشمندان اختلاف است. سه نظر در آن وجود دارد:
1 . گروهی مانند شیخ مفید(ره) آغاز غیبت صغرا را از هنگام ولادت حضرت مهدی(ع) به شمار آورده اند55; زیرا از همان سال های آغازین ولادت آن حضرت غیبت نسبی داشت و شماری اندک از یاران وی را مشاهده کردند. بنابراین نظر دوره غیبت صغرا تقریباً 74 سال می شود یعنی از آغاز ولادت تا پایان سفارت آخرین سفیر حضرت.
2 . برخی بر آنند که غیبت صغرا از سال 260 هـ . ق. یعنی سال درگذشت امام حسن(ع) آغاز شد و این مدت تا شروع غیبت کبرا دوران آمادگی شیعیان و اُنس آنان به جدایی از امام زمان(ع) نام گرفت. این دوران تقریباً هفتاد ساله غیبت همه جانبه نبود. سفیرانی رابط بین امام ومردم بودند و مردم با واسطه پرسش های دینی و دنیایی خود را از آن حضرت دریافت می کردند.
3 . گروهی آغاز غیبت امام(ع) رااز زمانی می دانند که مأموران خلیفه به منزل حضرت در سامرا هجوم آوردند تا وی را دستگیر کنند و آن حضرت در آن هنگام در سرداب و همان جا از دیده ها پنهان شد و تاکنون در آن جا بدون آب و غذا زندگی می کند و روزی از آن جا ظهور خواهد کرد.
این داستان چنان شهرت یافته که وی را(صاحب سرداب) لقب داده اند56.
در پاسخ این سخنان باید گفت: در منابع شیعی و کتاب های امامیه هیچ نامی از(سرداب) نیست. نویسندگان اهل سنت در نوشته های خود بر این نظر اصرار می ورزند ومتأسفانه این مسأله دستاویز حمله نا آگاهانه برخی از آنان به تشیع گردیده است57. پنداشته اند که شیعیان در میانه سرداب امام خودرا می جویند و ظهورش را از آن نقطه انتظار می کشند; از این روی تهمت هایی به شیعه زده اند و زحمت مراجعه به منابع شیعی را در این زمینه به خود نداده اند.
البته داستان حمله مأموران معتضد عباسی به منزل امام(ع) و برخورد آنان با آب فراوان و دیدن فردی که در گوشه ای نشسته و عبادت می کند و سپس هجوم به طرف وی و ناکام شدن آنان از دستگیری وی در برخی از منابع شیعی آمده است اما در این نقل بر فرض صحت سند و دلالت آن: اولاً از(سرداب) نامی برده نشده است ثانیاً حمله دیگری که از ناحیه معتضد صورت گرفته خلاف آن چیزی را که اهل سنت می گویند ثابت می کند زیرا بنابراین نقل امام(ع) آن محلّ را ترک کرد و از پیش چشم مأموران گریخت و در نتیجه در سرداب نیست58.
منشأ خرده گیری های نا آگاهانه برخی به شیعه در این زمینه آن است که شیعیان به بخشی از حرم عسکریین در سامرا یعنی(سرداب) احترام و توجه خاصی دارند و آن را زیارت می کنند. خاطره های امامان خویش را گرامی می دارند و آن مکان را مورد عنایت قرار می دهند. و این نه به خاطر آن استکه امام زمان(ع) در ین جا مسکن گزیده است و زندگی می کند بلکه از آن جهت که زمانی مرکز عبادت و سکونت چند تن از امامان راستین تشیع بوده است.
وما حب الدیار شقفن قلبی
ولکن حبّ من سکن الدیار
گذشته از این بر اساس احادیث فراوانی که در منابع شیعی وجود دارد شیعیان بر این باورند که امام زمان(ع) در میان مردم در رفت و آمد است و در مراسم حج و مانند آن شرکت می جوید و مانند یوسف که برادرانش را می شناخت وآنان وی را نمی شناختند دوستان خویش را می شناسد و...59 بنابراین داستان غیبت حضرت مهدی(ع) در سرداب سامرا و زندگی کردن حضرت در آن مکان بهتان و دروغی بیش نیست و هیچ یک از بزرگان شیعه چنین باوری نداشته و ندارند.
دوره غیبت کبرا
سومین بخش از زندگی امام زمان را دوران غیبت کبرا تشکیل می دهد. پس از آن که شیعه با مسأله غیبت امام عصر(ع) مأنوس شد و زمینه غیبت دراز مدت فراهم آمد امام(ع) از نظرها ناپدید شد و دوران فراغ ظاهری شیعیان از امام(ع) آغاز گشت. ابتدای این بخش از زندگی حضرت با فوت آخرین سفیر از سفرای چهارگانه حضرت شروع شد و پایان آن راکسی جز پروردگار آگاه نیست.
در این قسمت از زندگی حضرت مهدی(ع) نیز نکاتی است که به آن اشاره می کنیم: از آن جا که تجربه طولانی امامت در پیش روی بود و بیم آن می رفت که حضور عادی امام در میان مردم به شهادت وی بانجامد و در نتیجه امامت و رهبری که رمز تحرک و حیات شیعه است در اهدافش ناکام بماند این غیبت طولانی آغاز شد تا امام زمان(ع) به عنوان محور و مصدر اول باقی بماند و روزی به رهبری او دین حق جهان گستر و فراگیر گردد. به این علت و علتهای دیگری که در فلسفه غیبت نهفته است60 حجت خدا در پشت پرده غیبت قرار گرفت وخورشید گونه از پس ابرها نور افشانی خواهد کرد.61
راز طول عمر
پرسشی که از دیر باز در این باره مطرح بوده و ذهن ها را به خود مشغول داشته است62 و در این زمان نیز گاهی رخ می نماید این است که راز عمر طولانی آن حضرت چیست؟ آیا این امر در راستای قوانین طبیعی عالم است یا جنبه غیبی و اعجازی دارد؟
آیا امکان دارد از نظر ظاهری فردی در این عالم عمری طولانی را سپری کند و شاداب و با طراوت باقی بماند؟ اصولاً چه می شد اگر امام زمان(ع) در ظرف زمانی ظهورش به دنیا می آمد و در همان زمان سیاست خود را به انجام می رسایند.
برای رسیدن به پاسخ این پرسش توجه به چند اصل کلی لازم است:
1 . طول عمر از شاخه های مسأله عمومی تری به نام(حیات) است. حقیقت و ماهیّت حیات هنوز بر بشر مجهول است و شاید بشر هیچ گاه هم از این راز سر در نیاورد. بشری که این اندازه ناتوان است و موضوع حیات را درست نمی شناسد و از ویژگی های آن آگاهی کامل و همه جانبه ندارد چگونه می خواهد مسأله طول عمر و استبعاد آن را مطرح سازد و به دیده تردید به آن بنگرد؟
2 . اگر پیری را عارض بر حیات بدانیم و یا آن را قانونی طبیعی بشناسیم که بر بافت واندام موجودات زنده از درون عامل نیستی را نهفته دارد و به مرور زمان موجود زنده را خواه ناخواه به مرحله فرسودگی و مرگ می رساند باز معنایش آن نیست که این پدیده قابل انعطاف پذیری و در نتیجه تأخیر نباشد. بر همین اساس دانش بشری گام های مؤثری درباره درمان پیری برداشته و هنوز هم براین مهم پای می فشرد و رشته های تخصصی برای این مسأله به وجود آورده است.
در اواخر قرن نوزدهم براثر پیشرفتهای علمی امید به زندگی طولانی تر رونق بیشتری یافت و شاید در آینده نه چندان دور این رؤیای شیرین به واقعیت بپیوندد63.
در مجموع دانش بشری در زمینه عقب انداختن پیری موفقیت های چشمگیری به دست آورده و از رابطه تغذیه و پیری تجربه های جدیدی کشف کرده و ارتباط تنگاتنگی بین اسرار تغذیه در مقابله با پیری و فرسودگی ارائه داده است.
در پرتو آن چه اشارت شد,می توان گفت: درباره عمر طولانی مهدی موعود(ع) هیچ گونه شگفتی باقی نمی ماند و امکان علمی و نظری آن جای تردید ندارد او با دانش خدادادی بر اسرار خوراکی ها آگاهی دارد و بعدی ندارد که با استفاده از روش های طبیعی و علمی بتواند مدتی دراز در این دنیا بماند و آثار فرسودگی و پیری در وی پدیدار نگردد.
3 . اصولاً وجود استثناها در هرامری ازجمله امور طبیعی این عالم مسأله ای ست روشن و انکار ناپذیر. گیاهان درختان جاندارانی که در دامن طبیعت پرورده می شوند واز سابقه کهن و زیستی طولانی برخوردارند کم نیستند. چه استبعادی دارد که در عالم انسانی هم برای نگهداری یک انسان و حجت خدا به عنوان ذخیره و پشتوانه اجرای عدالت و نفی و طرد ظلم و ظالمان قائل به استثنا شویم و او را موجودی فراتر از عوامل طبیعی و اسباب و علل ظاهری بدانیم که قوانین طبیعت در برابرش انعطاف پذیری دارند و او برآن ها تفوق و برتری. این امری است ممکن گرچه عادی و معمولی نباشد.به گفته علامه طباطبائی: (نوع زندگی امام غائب را به طریق خرق عادت [می توان پذیرفت]. البته خرق عادت غیر از محال است و از راه علم هرگز نمی توان خرق عادت را نفی کرد. زیرا هرگز نمی توان اثبات کرد که اسباب و عواملی که در جهان کار می کنند تنها همان ها هستند که ما آن ها رادیده ایم و می شناسیم و دیگر اسبابی که ما از آن ها خبر نداریم یا آثار و اعمال آن ها را ندیده ایم یا نفهمیده ایم وجود ندارد; از این روی ممکن است در فردی و یا افرادی از بشر اسباب و عواملی به وجود آید که عمری بسیار طولانی هزار یا چندین هزار ساله برای ایشان تأمین نماید.64)
4 . از دیدگاه تاریخی معمّرین و دراز عمران فراوانی با نام و نشان بوده اند که هر یک چند برابر افراد معمولی زمان خویش زیسته اند. روشن ترین و در عین حال مستند ترین آن حضرت نوح(ع) است. قرآن تصریح می کند که 950 سال فقط پیامبر بوده است65 و حتماً عمر وی بیش از این بوده است. داستان خضر پیامبر نیز مصداقی دیگر از این اصل کلی است.66 با توجه به این نمونه هاست که می توان برخورداری حجت خدا را از عمری طولانی پذیرفت و دلیل امکان آن را وجود انسان های دراز عمر در تاریخ دانست که تا هزاران سال گفته شده است.67

5. از همه این ها گذشته اگر از زاویه ایمان به غیب به این پدیده بنگریم پاسخ همه اعتراضها و اشکال ها داده می شود و نیازی به فلسفه بافی و ارائه شواهد دیگر نیست.
تأثیرگذاری علل و عوامل طبیعی به دست خداوند است:(لامؤثر فی الوجود إلاّ الله).
و اوست که اگر بخواهد شیشه را در بغل سنگ نگه می دارد چگونه از حفاظت وجود نازنین حجت خدا و ذخیره عالم آفرینش ناتوان است.
کریمی که جهان پاینده دارد
تواند حجتی را زنده دارد
به گفته شیخ طوسی: (براساس آیه شریفه:(یمحوالله مایشاء ویثبت وعنده ام الکتاب) هر آنی که مصلحت در تأخیر تا زمان دیگر باشد تداوم عمر آن حضرت ضرورت می یابد و این امر تاآخرین زمان لازم ادامه دارد و راز و رمز آن به دست کسی است که مفاتیح غیب و ام الکتاب در نزداوست.68)
پروردگاری که درباره حضرت یونس پیامبر به هنگامی که در شکم ماهی قرار داشت می فرماید: (ولولا انه کان من المسبحین للبث فی بطنه الی یوم یبعثون)69.
پس اگر نه از تسبیح گویان می بود تا روز قیامت در شکم ماهی می ماند.
می تواند براساس قدرت و مشیت مطلقه اش مقدمات و عوامل زنده ماندن امام زمان(ع) را در این عالم آماده سازد و او را تا روز معیّن و معلومی نگه دارد. بر اساس این اصل طول عمر امام عصر(ع) در باور مسلمانان جنبه اعجاز دارد. و قانون معجزه حاکم بر قوانین طبیعی در این عالم است و نمونه های فراوان دارد:
* دریا برای موسی شکافته می شود70.
* آتش برابراهیم سردوسلامت می گردد71.
* در مورد حضرت عیسی کار بر رومیان مشتبه می گردد و می پندارند که وی را دستگیر کردند که چنان نبوده است72.
* پیامبر اسلام(ص) از میان حلقه محاصره قریشیان که ساعتها در کمین او بوده اند بیرون می رود73.
هر یک از این موارد و نمونه های دیگر نشانگر تعطیل شدن یکی از قانون های طبیعی است که به قدرت و لطف خداوند رخ داده است. پاسداری از حجت خدا در مدتی طولانی نیز از مصادیق همین اصل کلی و باور ایمانی است.
بنابراین طول عمر آن حضرت استبعادی ندارد و با دلایل طبیعی و مادی و غیبی و معنوی قابل پذیرش و اثبات است.
اما این که چرا آن حضرت در ظرف زمانی ظهور به دنیا نیامد و ایفای نقش نکرد.
اولاً در باور ما مسلمانان بویژه شیعیان زمین هیچ گاه خالی از حجت نیست چه آشکار و چه پنهان74. همواره باید آسیای وجود بر قطب و مدار امام و حجت بچرخد. اگر امام زمان(ع) در آن عصر به دنیا نیامده بود و بعد قدم به دنیا می گذاشت در این فترت زمین بی حجت و امام می ماند و این با ادله قاطع و باور ما مسلمانان سازگار نیست75.
ثانیاً شخصی که می خواهد دنیا را متحول سازد و دست به اصلاحی همه جانبه و فراگیر بزند عدل را بگستراند و ظلم و ستم را در همه اَشکال و انواع آن بر چیند تمدّن بشری را که بر اساس زر و زورو تزویر بنا گردیده ویران سازد و تمدنی همه جانبه و براساس ارزش های الهی و معنوی ایجاد کند باید دارای عِدّه و عُدّه فراوان باشد با ابزار مدرن و پیشرفته آشنا باشد فراز و فرود تمدن ها را بشناسد و بالآخره از علل سقوط و صعود ملت ها تجربه بیندوزد تا بتواند حرکتی اساسی و بنیادی را آغاز و رهبری کند و موانع را از سر راه بشر بردارد.
این امر ممکن نیست مگر از کسی که طلوع و غروب تمدن ها را دیده و با کوله باری از تجربه و شناخت به میدان آمده باشد.
بدین سان امام زمان(ع) در دوران طولانی غیبت راه های ایجاد جامعه صالح را در مقایسه با دنیای فاسد پایه گذاری می کند و با آگاهی و اقتدار و در زمانی مناسب به اذن خدا ظهور می کند و بر همه تاکتیک ها ور روش های دنیای بشری محیط است و راه مقابله با آن را به درستی می شناسد و این مسأله در دوران طولانی امامت و غیبت تا ظهور برای آن حضرت ممکن می گردد. غیبت و طول عمر باعث می شود که آن رهبر ذخیره شده به گونه ای نیکوتر و فراگیرتر رهبری خویش را آغاز کند.
لازمه انقلابی آن چنان بزرگ و عمیق موقعیت روحی ویژه ای است که رهبر مکتبی از آن باید برخوردار باشد. مقدار توانایی روحی بستگی دارد به نشیب و فرازها و دگرگونی هایی که آن رهبر به خود دیده است. مهدی(ع) در دل تاریخ فرو رفته و از موقعیت امامت و برتری خویش بر تاریخ پرتو افکنده با آزمودگی و تجربه ای که در این مدت طولانی کسب کرده است توانایی دگرگونی اساسی جهان را خواهد داشت و به اصلاح همه جانبه دست خواهد زد. ان شاءاللّه.

 

اين مقاله تا چه اندازه براي شما مفيد بوده است؟

 12345 
ضعيفعالي
توضیحات شما . (اختياري)

ميانگين آرا :0.0 از 5 امتياز است.


12345
0 : تعداد کل آرا ارسال شده
-1 115145 -1 -1

اخلاق
ادیان و مذاهب
مهدویت
اهل بیت (ع)
فلسفه و عرفان
احکام اسلامی
قرآنی
  
 
ارسال به دوستان


در صورتی که مایلید دوستان شما نیز از این مطلب استفاده کنند , کافیست نام و آدرس ایمیل خود و دوست خود  را وارد نموده تا این مطلب به دوستتان ارسال شود.
 




 
صفحه اصلی | اخبار و رویداد ها | مجموعه مطالب | اردبیل شناسی | صدرا | مسابقات | تماس با ما
Copyright 2009 Tebyan Branch Of Ardebil Province. All rights reserved.
Web Design : WebHouse