مسئولان در بخش های گوناگون، نوآوری، خلاقیت و ابتکار در روشها را وظیفه خود بدانند -رهبر معظم انقلاب   
۱۳۹۸ جمعه ۳۰ فروردين -اِجُّمعَة ١٣ شعبان ١٤٤٠ - Friday April 2019
نقشه وب سایت   تماس با ما  جستجو در وب سایت  ورود به صفحه اصلی
  بازدید ها :  3756   بازدید    تاریخ درج مطلب  1/9/1389    
 
 
ويروس هاي گياهي

ويروس هاي گياهي، ويروس هايي هستند که در گياهان توليد بيماري مي ‌کنند. اطلاعات اوليه: ويروس ها از جلبک ها، قارچ ها و گلسنگ ها، خزه‌ها، سرخس ها و گياهان عالي جدا شده‌اند، ولي در گياهان عالي بيش از گياهان پست مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. ويروس ها به گياهان زراعي خسارت عمده‌اي وارد مي ‌سازند. در ياهان بر خلاف گروه هاي ديگر، ويروس هاي رشته‌اي دراز زياد ديده مي‌ شود. ماده ژنتيکي اکثر ويروس هاي گياهي RNA است، ولي در گروه ويروس موزائيک گل کلم از DNA تشکيل شده است. ژنوم در چند ويروس گياهي به صورت قطعاتي در پيکرهاي مجزا وجود دارد، به اين گروه اصطلاحا ويروس هاي چند جزئي نام نهاده‌اند.

تاريخچه
 
ويروس هاي گياهي از بسياري جهات به ويروسهاي جانوري و باکتريايي شباهت دارند. مطالعه درباره اين نوع وجه اشتراک خصوصا بعد از سال 1925 که بلاک و براکه ثابت کردند که ويروس غده زخمي شبدر نه تنها در گياه، بلکه در زنجره ناقل خود نيز تکثير مي‌ يابد، با سرعت بيشتري دنبال شد. بنابراين ميزبان هاي بعضي ويروس ها را مي‌ توان هم در جهان جانوران و هم در جهان گياهان يافت.

 

شناسايي علايم ناشي از ويروس هاي گياهي در ميزبان
 
آلوده شدن گياهان به بيماري هاي ويروسي معمولا بوسيله ساييدن مستقيم مايع آلوده بر سطح برگ انجام مي‌ شود. در اين حالت بايد ديواره ياخته‌اي ياخته‌ هاي گياهي به طريقي پاره شود تا ورود ويروس آسان گردد. پس از ورود ويروس ها در اکثر موارد، در محل ورود به برگ تغيير شکل حاصل مي‌ شود. علايم ظاهر شده بر روي برگ بيشتر به صورت لکه ‌هاي سبز کم رنگ و پر رنگ به شکل موزائيک يا زخم هاي موضعي است. گل گياهان نيز ممکن است آلودگي ويروسي را به صورت تغيير رنگ ظاهر کند. مثلا در لاله يا شب بوي آلوده بخشي از گلبرگ ها سفيد مي ‌شود. ظهور علايم بيماري هاي ويروسي نه تنها به ويروس و ميزبان، بلکه به عوامل محيطي و غذاي گياه نيز بستگي دارد. بعضي از بيماري هاي ويروسي بطور مکانيکي از طريق مالش بر روي برگ منتقل نمي ‌شوند و براي اين منظور به موجودات زنده متکي هستند. چون اکثر ويروس هاي گياهي علائمي تقريبا همانند در گياه ظاهر مي ‌سازند، بنابراين تشخيص آن ها از روي علائم کار دشواري است. در اين گونه موارد به خواص ذاتي آن ها مانند خواص ريخت شناسي، نوع اسيد نوکلئيک و... توجه مي ‌شود.

گروه هاي اصلي ويروس هاي گياهي
 
چون پاره‌اي از ويروس هاي گياهي چندان شباهتي به ويروس هاي ديگر ندارند، بنابراين گروه مستقلي را تشکيل مي ‌دهند، ولي بعضي ديگر داراي خصوصيات مشترک بوده و مي‌ توان آن ها را در يک گروه جاي داد. اين گروه ها به شرح زير هستند: ويروس هاي ميله‌اي يا رشته‌اي- ويروس هاي ايزومتريک- ويروس هاي باسيلي شکل. ويروئيدها که بيماري ‌زاهايي شبيه ويروس ها هستند که در ميزبان خود نوکلئو پروتئين توليد نمي‌ کنند. ويروئيد غده دوکي سيب زميني بيش از ساير عوامل بيماري ‌زاي اين گروه مطالعه شده است.

کشت ويروس هاي گياهي

براي کشت و ازدياد ويروس هاي گياهي معمولا از ميزبان هايي استفاده مي ‌شود که اولا ويروس در آن ها به صورت فرا گير در آيد، ثانيا قدرت تکثير ويروس در گياه زياد باشد. ياخته گياهي به علت دارا بودن ديواره سخت سلولزي نسبت به اکثر ويروس ها غير قابل نفوذ است. براي اين منظور بايد ديواره ياخته را خراش داد، اين عمل با استفاده از مواد خراش دهنده‌اي مانند پودر کربوراندم صورت مي ‌گيرد. گياهان جوان را پس از دريافت ويروس در محلي با شرايط محيطي مناسب يعني در دماي 20 تا 25 درجه سانتيگراد و رطوبت و نور کافي، نگهداري مي ‌کنند. براي کشت ويروس ها، از قطعات جدا شده گياهي و يا از مجموعه ياخته‌ هايي که بطور نامنظم رشد يافته‌اند (بافت پينه‌اي يا کالوس) استفاده مي ‌شود. چون ويروس قادر به زيستن در بافت مريستمي گياه نيست، با جدا کردن قطعه‌اي از مريستم گياهي که مشکوک به آلودگي است و کشت آن در محيط غذايي مي ‌توان گياه جديد عاري از ويروس تهيه کرد.

صفات اختصاصي آلودگي ويروس هاي گياهي
 
از صفات آلودگي ويروس هاي گياهي اين است که گياه در سراسر عمر خود آلوده باقي خواهد ماند. گياهان برعکس مهره داران، پادتن توليد نمي ‌کنند و در نتيجه قادر به بي اثر کردن ويروس ها در بدن خود نيستند. بدين جهت ويروس ها تا مدت نامحدودي در گياه باقي مي‌ مانند و خسارت هاي زيادي خصوصا به گياهاني که از طريق رويشي تکثير مي ‌يابند، وارد مي ‌کنند. اساسا ويروس ها تمام بافت هاي گياهي غير از بافت مريستمي را مورد حمله قرار مي ‌دهند.

اثر ويروس بر شکل ظاهري گياه
 
شکل ظاهري گياهان بر اثر حمله ويروس تغيير مي‌ کند و البته اين تغييرات دنباله تحولاتي است که در اندرون گياه به وقوع مي‌ پيوندد. علايمي که ظهور مي‌ کنند، برحسب نوع ميزبان، مدت پس از آلودگي، نژاد ويروس و شرايط محيطي فرق مي ‌کند.

نکروزه شدن
 
شديدترين اثر ويروس هاي گياهان، کشتن ياخته‌هاست. قطر زخم هاي موضعي که در نتيجه نکروزه شدن بافت در برگ بوجود مي‌ آيند، به نوع ويروس و نوع گياه و شرايط محيط بستگي دارد. مرگ بعضي از اندام گياه و يا مرگ گياه بطور کلي در برخي از بيماري هاي ويروسي، متداول است.

اثر بر شکل گياه و نحوه رشد آن
 
بيشتر ويروس ها رشد ميزبان را کم مي‌ کنند، ولي در بعضي حالات باعث رشد غير عادي آن مي ‌شوند. برگ ها بر اثر حمله ويروس تغيير شکل مي‌ دهند. توليد گل و دانه نيز در گياهان آلوده کاهش مي ‌يابد. اثر ويروس بر کاهش ميزان محصول کاملا نمايان است.

اثر بر رنگ گياه
 
از علايم اوليه آلودگي فراگير ويروسي در اکثر گياهان بي ‌رنگ شدن رگبرگ ها در جوان ‌ترين برگ هاست و برگ ها پس از رشد، حالت موزائيکي يا ابلقي پيدا کرده و يا زرد مي شوند. بسياري از ويروس هاي مولد موزائيک بر رنگ گل ها اثر مي ‌گذارند.

اثر ويروس بر فيزيولوژي گياه ميزبان

بيشتر فرايندهاي فيزيولوژيک تحت تاثير ويروس قرار مي گيرند. مقدار ازت به صورت آمونيوم و هم چنين فسفر به صورت ترکيبات اسيد نوکلئيک در گياه توتون آلوده افزايش مي يابد. در برگ گياهان آلوده به ويروس هاي مولد زردي، مقدار زيادي گلوکز، فروکتوز و ساکارز جمع مي‌ شوند. ظاهرا علت اساسي تجمع مواد قندي ايجاد مقاومت در دمبرگ هنگام انتقال مواد است. شدت تنفس در گياه آلوده معمولا افزايش مي ‌يابد و گاهي تا 50 درصد بيش از گياه سالم مي ‌شود. شدت تنفس گياه بر اثر ويروس هايي که علايم شديدي از خود نشان مي ‌دهند، زيادتر است و هر گاه علايم خفيف باشند، افزايش در تنفس احساس نمي ‌شود.

منبع: دانشنامه رشد

 

 

 

اين مقاله تا چه اندازه براي شما مفيد بوده است؟

 12345 
ضعيفعالي
توضیحات شما . (اختياري)

ميانگين آرا :3.0 از 5 امتياز است.


12345
15 : تعداد کل آرا ارسال شده
-1 14756 -1 -1

کامپیوتر
هوافضا
صنایع الکترونیکی
نجوم
مقالات عمومي
  
 
ارسال به دوستان


در صورتی که مایلید دوستان شما نیز از این مطلب استفاده کنند , کافیست نام و آدرس ایمیل خود و دوست خود  را وارد نموده تا این مطلب به دوستتان ارسال شود.
 




 
صفحه اصلی | اخبار و رویداد ها | مجموعه مطالب | اردبیل شناسی | صدرا | مسابقات | تماس با ما
Copyright 2009 Tebyan Branch Of Ardebil Province. All rights reserved.
Web Design : WebHouse