مسئولان در بخش های گوناگون، نوآوری، خلاقیت و ابتکار در روشها را وظیفه خود بدانند -رهبر معظم انقلاب   
۱۳۹۳ يکشنبه ۴ آبان -اِلأَحَّد ٢ محرم ١٤٣٦ - Sunday October 2014
نقشه وب سایت   تماس با ما  جستجو در وب سایت  ورود به صفحه اصلی
  بازدید ها :  3201   بازدید    تاریخ درج مطلب  22/10/1389    
 
 
نقش خانواده در بزهكاري كودكان و نوجوانان

خانوده كوچك ترين واحد اجتماعي است كه بوسيله ازدواج زن و مرد تشكيل مي شود و با تولد فرزندان تكامل مي يابد. امّا اين كه فرزندان چگونه پرورش يابند تا به اين تناسل بقا ادامه دهند و صحت و سلامت جامعه را تأمين نمايند، خود زائيده ي تفكر، تلاش و روش هاي تربيتي خانواده است بزهكاري در كودكان و نوجوانان هر چند مي تواند به عوامل بسيار، ازجمله مشكلات فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و غير وابسته باشد. امّا در گام نخست اين خانواده است كه كودك را به مسير صحيح هدايت مي كند يا بستر گناه و جرم و انحراف را براي او مهيا مي سازد انسان به دليل ويژگي اجتماعي بودن خود از بدو تولد تحت تأثير افكار، عقائد و رفتار اطرافيان قرار مي گيرد و بعدها به تقليد از اين رفتارها و گفتارها الگوهايي را كه بنحوي در ارتباط با او هستند سرمشق رفتاري خود قرار خواهد داد. به اين ترتيب اگر با گسترش بزهكاري در كودكان و نوجوانان روبرو هستيم بايد خانواده را بعنوان اولين كانال ورودي فرد به اجتماع مورد بررسي قرار دهيم و علل و انگيزه هاي اوليه را در آن جستجو نمائيم. كودكان و نوجوانان بزهكار معمولاً داراي والدين بسيار خشن و سخت گير يا بسيار بي تفاوت و بي توجهي هستند عدم توجه و اهميت به نيازها و خواسته هاي جسمي و روحي كودك، ذهن و فكر او را مغشوش كرده و دچار ناآرامي و التهاب مي نمايند. از طرفي خشونت ها، سرزنش و سركوفت هاي بي مورد، بي لياقتي، سرخوردگي و در نهايت اضطراب دائمي را به ناخداگاه فرد انتقال مي دهد.

در چنين وضعيتي كودك كه جايگاه مشخصي براي خود در خانواده نمي يابد كم كم از حالت عادي خارج شده و به اعمالي روي مي آورد تا شايد از اين طريق توجه ديگران را به خود معطوف دارد. براي كودك در اين مرحله زياد مهم نيست كه اين امر داراي نتايج مثبت و يا منفي هستند بلكه آن چه براي او حائز اهميت است فقط نياز به نگاه و توجه ديگران است كه در اثر كمبودهاي عاطفي در وجود او ريشه دوانده و او را وادار به چنين كارهايي كرده است. برخي از والدين در ايجاد ارتباط بين افراد خانواده دچار خطا و اشتباهاتي مي گردند كه بعضاً غير قابل جبران است. وضعيت و شرايط متفاوت بين دختران و پسران يك خانواده، طرز فكر والدين در مورد تك تك آن ها و ارتباطي كه بين فرزندان حاكم است در استواري يا تزلزل بنياد خانواده مؤثر است. تبعيض بين فرزندان از لحاظ سن، جنس، استعداد، توانائي ها عاملي است كه كودكان و نوجوانان را به فكر مي برد و چون به دليل قانع كننده اي نمي رسند وادار به ارتكاب جرم مي شوند. اگر پدر و مادر از سنين پيش از دبستان كودك را تحت آموزش هاي صحيح و پيش بيني شده قرار دهند و مراحل مختلف تحصيلي، تكيه گاه و مشاوري مناسب براي او باشند، خواهند توانست همگام با شناخت نقاط ضعف و قوّت آنان ياري رسان و مددكار واقعي فرزند خود باشند. سردي و نابساماني خانواده، هرج و مرج و بي انضباطي و پاي بند نبودن به اجراي قانون، كوتاهي در انجام وظايف و مسئوليت هاي اعضاء در كنار فقدان روحيه اخلاق و تربيت اسلامي از ديگر عوامل روي آوردن فرزندان به بزهكاري است. در مورد نقش اعتياد و عوارض وخيم آن در خانواده بحث هاي بسيار به ميان آمده است.

حتّي اگر والدين از نظر اقتصادي زندگي مرفهي را براي فرزندان بوجود آورند امّا خود معتاد به موادمخدر يا الكل باشند باز هم عوارض ناشي از اين اعتياد باعث ايجاد سستي زنجيره خانواده و جدايي تك تك حلقه هاي آن مي گردد. بررسي دانشمندان آسيب شناسي نشان مي دهد كه حاصل اعتياد والدين، تقليد، سردي كانون خانواده و تباهي آن و سستي پيوند عاطفي است. هم چنين عوارض ناشي از اين آلودگي و تباهكاري والدين براي اطفال و نوجوان بدآموزي و تقليد ناروا، احساس شرمساري، نابساماني زندگي، انحراف و سرانجام منجر به ارتكاب جرم خواهد شد. كساني كه در خانه مورد تقليد كودكان قرار گيرند با عكس العمل هاي نامناسب و پاسخ هاي بي ربط ترسانده و گام توأم با بد ذهني و خشونت، زمينه انحراف روحي و فكري فرزندان را بوجود مي آورند. در زمينه تقليد شايد دختران كمتر از پسران دچار مشكل باشند. دختران از بدو تولد تا زمان ازدواج در كنار مادر و تحت آموزش و تربيت همه جانبه وي قرار دارند. امّا در مورد پسران وضع متفاوت است چرا كه آن ها در سنين اوليه تحت تأثير مادر و پس از آن ناچار به همانند سازي و تقليد از رفتار پدر هستند و در واقع نياز به تغيير الگوي مردانه دارند. نقش والدين در اين مورد تنها در الگوي مناسب بودن خلاصه نمي شود بلكه آن ها بايد سعي كنند به هنگام بروز هر تغييري زمينه را براي عواقب ناشي از اين تغيير آماده سازند.

برخي مواقع مشكلات رواني و ناسازگاري كودك ناشي از كمبود محبت و ساير امكانات نيست بلكه مراقبت و محبّت افراطي والدين نيز مشكل آفرين است. والديني كه در محبّت ورزيدن به فرزندان از حدّ اعتدال گذشته و زياده روي مي نمايند ناخواسته زمينه انحراف كودكان خود را فراهم مي كنند. چرا كه بدين وسيله حسّ استقلال كودك را كاهش مي دهند و او را در برابر مشكلات و ناملايمات زندگي فردي فاقد تحمّل و كم طاقت بار مي آورند. از اين رو شخص در مواجهه با موانع طبيعي زندگي به جاي صبر و جستجوي راه حل منطقي به حل مسئله از ساده ترين و سريع ترين راه روي مي آورد، حتّي اگر اين راه نادرست و غلط باشد و او را مرتكب جرم نمايد تا بدين وسيله حقوق ديگران را زير پاي بگذارد. در دوران بلوغ، سركشي، ناسازگاري بر آشفتگي از پديده هاي رايج در نوجوانان است ولي در عين حال آن ها به دليل وجدان اخلاقي زنده و فعال نمي توانند در برابر كج روي هاي خود بي تفاوت باشند. بزرگترين حامي و پناهگاه نوجوانان در اين دوران بحراني خانواده است. اگر خانواده نتواند اين وظيفه را بدرستي انجام دهد، فرزندان از حوزه جذب والدين دور مي شوند و تحت تأثير عوامل محيطي قرار مي گيرند و چه بسا به انحراف كشيده شوند. توجه به اختلاف نسل ها از نظر عقايد و رفتار، ايجاد رابطه صميمانه با فرزندان، خودداري از سركوبي آزادي، پرورش روحيه آزادمنشي و احترام به شخصيت فرزندان، لازمه روش هاي تربيتي خانواده است.

نصيحت ها و پند دادن هاي مداوم، زياده روي در انتقاد، قاطع نبودن، جديت و مديريت افراطي نيز آن ها را به لجاجت، گستاخي و ستيزه جويي وا مي دارد. از اين رو والدين بايد ضمن احترام به شخصيت در محيط خانواده و خانه و در جمع فرزندان، اجازه گستاخي به آن ها ندهد و با پرورش حسّ اعتماد به نفس، اعمال عدالت، تشويق مناسب و ترغيب جنبه هاي مثبت فرزندان در موفقيت و سعادت آن ها بكوشند. از مهم ترين و جدّي ترين مشكلات در سنين نوجواني مسأله جنسي است كه علاوه بر بعد غريزي داراي جنبه رواني نيز هست. اين تمايل در نوجوانان اگر به روش صحيح كنترل و مهار نشود آسيب هاي غير قابل جبران را به دنبال خواهد داشت. والدين بايد در اين مورد به پيشگيري، بيشتر از درمان توجه داشته باشند و به نوجوانان كمك كنند تا از اوقات فراغت خود استفاده صحيح نمايند. امروزه سرگرمي هاي مضّر و خطرناكي كه شعله هاي هوس و شهوت را در نوجوانان دامن مي زنند بسيار است به علاوه دوستان دوره نوجواني نيز عوامل مهمي در تعيين سرنوشت انسان محسوب مي شوند. اغلب نوجوانان بزهكار و مجرم اولين قدم هاي انحرافي را به كمك دوستان ناباب و ناشايست برداشته اند و سپس در سراشيبي سقوط قرار مي گيرند ضمن اين كه چنين افرادي از اقشار بي اعتقاد و ناآشنا با ارزش هاي ديني و اخلاقي هستند.

بسياري از نوجوانان با وجود انحرافات گوناگون وقتي كه از نظر مذهبي به مرتبه اي شايسته رسيده اند، به راحتي نجات يافته و زندگي پاك و سالمي را آغاز كرده اند. بنابراين با توجه به دوره شكل گيري اعتقادات در نوجواني خانواده بايد دين را بعنوان نظامي همه جانبه و فلسفه اي روشن براي زندگي به فرزندان آموزش دهد و از طريق انس با خدا آن ها را به رضايت و خشنودي برساند و از قيد اضطراب هاي دروني برهاند. بطور خلاصه مي توان گفت يكي از عوامل مهم تكوين و تغيير انسان شرايط مختلف طبيعي از قبيل: زمان، مكان و محيط اجتماعي است. در بسياري موارد با تغيير شرايط خانواده و فراهم نمودن محيط تربيتي مساعد و مناسب مي توان رفتار، افكار و خصلت هاي فرزندان را در دامان مادران شايسته و زير چتر حمايت پدران انديشمند با تأمين صحيح نيازها و تكريم شخصيت آنان از خطر محيط هاي فاسد مصون نگاه داشت. هم چنين مسئوليت دادن و دعوت به رعايت ارزش هاي اخلاقي، پرورش ايمان و نيروي عقلاني، و نيز تشويق و تنبيه مناسب بعنوان آخرين راه، خانواده را براي سعادت فرزندان و دور نگاه داشتن آنان از مسير انحراف و عصيان ياري مي كند. سخن آخر اين كه طوفان هميشه باغچه را در معرض خطر قرار مي دهد اگر ريشه هاي درخت تنومند خانواده از بنياد دچار تزلزل نباشد شاخه هاي جوان را باكي از به يغما رفتن ميوه شكوفه ها نيست. با رعايت اصول و شيوه هاي صحيح تربيتي و اخلاقي خواهيم توانست به شكوفايي اين درخت اميدوار باشيم و برگ و بار آن را در مسير وزش نسيم سعادت و آرامش قرار دهيم.

 

 

 

اين مقاله تا چه اندازه براي شما مفيد بوده است؟

 12345 
ضعيفعالي
توضیحات شما . (اختياري)

ميانگين آرا :4.2 از 5 امتياز است.


12345
13 : تعداد کل آرا ارسال شده
-1 16623 -1 -1

ازدواج
رفتارشناسی
ناهنجاری ها
اصول تربیتی
  
 
ارسال به دوستان


در صورتی که مایلید دوستان شما نیز از این مطلب استفاده کنند , کافیست نام و آدرس ایمیل خود و دوست خود  را وارد نموده تا این مطلب به دوستتان ارسال شود.
 




 
صفحه اصلی | اخبار و رویداد ها | مجموعه مطالب | اردبیل شناسی | صدرا | مسابقات | تماس با ما
Copyright 2009 Tebyan Branch Of Ardebil Province. All rights reserved.
Web Design : WebHouse