مسئولان در بخش های گوناگون، نوآوری، خلاقیت و ابتکار در روشها را وظیفه خود بدانند -رهبر معظم انقلاب   
۱۳۹۳ پنج شنبه ۲۷ آذر -اِلخَميس ٢٥ صفر ١٤٣٦ - Thursday December 2014
نقشه وب سایت   تماس با ما  جستجو در وب سایت  ورود به صفحه اصلی
  بازدید ها :  1217   بازدید    تاریخ درج مطلب  27/2/1389    
 
 
محلول محلول ها، شيمي محلول ها

محلول ها، مخلوط هايي همگن هستند. محلول ها را معمولا بر حسب حالت فيزيکي آن ها طبقه بندي مي‌ کنند محلول هاي گازي، محلول هاي مايع و محلول هاي جامد. بعضي از آلياژها محلول هاي جامدند؛ سکه‌هاي نقره‌اي محلول هايي از مس و نقره‌اند و برنج محلولي جامد از روي در مس است. هر آلياژي محلول جامد نيست، بعضي از آلياژها مخلوط هايي ناهمگن اند. محلول هاي مايع متداول ترين محلول ها هستند و بيشترين کاربرد را در بررسي هاي شيميايي دارند. هوا هم مثالي براي محلول هاي گازي مي‌ باشد.

ماهيت محلول ها
 
در يک محلول، معمولا جزئي که از لحاظ کميت بيشترين مقدار را دارد، حلال و ساير اجزا را مواد حل شده(حل شونده) مي‌ گوييم. اما گاهي آسان تر آن است که جزئي از محلول را با آن که مقدارش کم است، حلال بناميم و گاهي اصولا اطلاق نام حلال و حل شونده به اجزاي يک محلول(مثلا محلول هاي گازي) چندان اهميتي ندارد. بعضي از مواد به هر نسبت در يکديگر حل مي‌ شوند. امتزاج پذيري کامل از ويژگي هاي اجزاي تمام محلول هاي گازي و بعضي از اجزاي محلول هاي مايع و جامد است. ولي غالبا، مقدار ماده اي که در حلال معيني حل مي شود، محدود است. انحلال پذيري يک ماده در يک حلال مخصوص و در دماي معين، بيشترين مقداري از آن ماده است که در مقدار معيني از آن حلال حل مي شود و يک سيستم پايدار به وجود مي آورد.

غلظت محلول
 
براي يک محلول معين، مقدار ماده حل شده در واحد حجم حلال يا در واحد حجم محلول را غلظت ماده حل شده مي ‌گوييم. مهم ترين نوع غلظت ها که در آزمايشگاه بکار مي ‌رود مولاريته و نرماليته است. مولاريته عبارت است از تعداد مول هاي يک ماده که در يک ليتر محلول وجود دارد. به همين دليل آن را مول بر ليتر يا M/L مي ‌گيرند. نرماليته يک محلول عبارتست از تعداد هم ارز گرم هاي(اکي والان گرم هاي) ماده موجود در يک ليتر محلول. نرماليته را با N نشان مي ‌دهند.

انواع محلول ها

- محلول هاي رقيق.
- محلول هايي که غلظت ماده حل شده آن ها نسبتا کم است.
- محلول هاي غليظ.
- محلول هايي که غلظت نسبتا زياد دارند.
- محلول سير شده.


اگر مقدار ماده حل شده در يک محلول برابر با انحلال پذيري آن در حلال باشد، آن محلول را محلول سير شده مي ‌ناميم. اگر به مقداري از يک حلال مايع، مقدار زيادي ماده حل شونده(بيشتر از مقدار انحلال پذيري آن) بيفزاييم، بين ماده حل شده و حل شونده باقي مانده تعادل برقرار مي‌ شود. ماده حل شونده باقي مانده ممکن است جامد، مايع يا گاز باشد. در تعادل چنين سيستمي، سرعت انحلال ماده حل شونده برابر با سرعت خارج شدن ماده حل شده از محلول است. بنابراين در حالت تعادل، غلظت ماده حل شده مقداري ثابت است.

محلول سير نشده: غلظت ماده حل شده در يک محلول سير نشده کمتر از غلظت آن در يک محلول سير شده است.
محلول فراسير شده: مي‌ توان از يک ماده حل شونده جامد، محلول فراسير شده تهيه کرد که در آن، غلظت ماده حل شده بيشتر از غلظت آن در محلول سير شده است. اين محلول، حالتي نيم پايدار دارد و اگر مقدار بسيار کمي از ماده حل شونده خالص بدان افزوده شود، مقداري از ماده حل شده که بيش از مقدار لازم براي سير شدن محلول در آن وجود دارد، رسوب مي‌ کند.

خواص فيزيکي محلول ها
 
بعضي از خواص محلول ها به دو عامل، نوع ماده حل شده و غلظت آن در محلول بستگي دارند. اين مطلب براي بسياري خواص فيزيکي محلول ها از جمله، محلول هاي آبي درست به نظر مي ‌رسد. براي مثال، محلول نمک طعام در آب بي رنگ پرمنگنات پتاسيم در آب، بنفش صورتي است(در اين جا نوع ماده حل شده مطرح است). افزون بر اين، مي ‌دانيم که هر چه بر محلول پرمنگنات آب بريزيم و آن را رقيق تر کنيم، از شدت رنگ آن کاسته مي ‌شود(اين جا غلظت محلول مطرح است). يکي ديگر از خواص فيزيکي که به اين دو عامل بستگي دارد، قابليت هدايت الکتريکي محلول آبي مواد گوناگون است. چهار خاصه فيزيکي ديگر از محلول ها وجود دارد که به نوع و ماهيت ذرات حل شده بستگي ندارد، بلکه فقط به مجموع اين ذرات وابسته است. به عبارت ديگر، تنها عامل موثر بر خواص محلول در اين جا، غلظت است. چنين خواصي از محلول را معمولا"خواص جمعي محلول ها"(خواص کوليگاتيوColligative properties) مي ‌نامند و عبارتند از کاهش فشار بخار، صعود نقطه جوش، نزول نقطه انجماد و فشار اسمزي.

کاهش فشار بخار: وقتي يک حل شونده غير فرار در يک حلال حل مي‌ شود، فشار بخار آن کاهش مي ‌يابد و مقدار کاهش به مقدار حل شونده بستگي دارد. هر چه ميزان حل شونده بيشتر باشد، ميزان کاهش در فشار بخار بيشتر است. براي مثال اگر دو ظرف را در نظر بگيريم که در آن ها مقدار مساوي مايع وجود دارد که يکي محتوي مولکول هاي آب خالص و ديگري محتوي محلول قند در آب است، بديهي است که تعداد مولکول هاي آب در واحد حجم از آب قند، کمتر از آب خالص است. به همين نسبت، تعداد مولکول هاي آب در سطح آب قند، نيز کمتر مي‌ باشد. بنابراين، نسبت مولکول هاي پرانرژي آب که قادر به تبخير از سطح آب قند هستند، کمتر مي ‌باشد و در نتيجه فشار بخار محلول کمتر مي ‌شود.

افزايش نقطه جوش: در اثر حل شدن مقداري حل شونده غير فرار در يک حلال، نقطه جوش آن افزايش مي‌ يابد. مقدار افزايش فقط به مقدار حل شونده بستگي دارد. براي مثال، آب در شرايط متعارفي(دماي ۲۵ درجه سانتيگراد و فشار بخار يک اتمسفر يا ۷۶۰ ميلي متر جيوه) در ۱۰۰ درجه سانتيگراد مي جوشد. اما اگر در آب، مقداري قند مثلا به غلظت يک مولال(يک مول در ۱۰۰۰ گرم آب) بريزيم، فشار بخار محلول آب قند به اندازه ۱۴ ميلي متر جيوه کاهش مي ‌يابد و در نتيجه محلول در ۵۲/۱۰۰درجه سانتيگراد مي‌ جوشد.

کاهش نقطه انجماد: وقتي يک حل شونده غير فرار در يک حلال حل مي ‌شود، نقطه انجماد آن کاهش مي ‌يابد. بنابراين دماي انجماد محلول هاي آبي هميشه کمتر از دماي انجماد آب خالص است. استفاده از اين خاصيت در رادياتور اتومبيل مي ‌باشد که براي جلوگيري از يخ زدن آب رادياتور اتومبيل در زمستان، به آن مقداري مايع به نام ضد يخ مي ‌افزايند. هم چنين با اضافه کردن نمک(مانند کلريد سديم) همراه با شن ريز روي آسفالت خيابان هاي شهر، هيدراته شدن يون هاي نمک ها مستلزم مصرف مقداري آب است که از ذوب شدن برف فراهم مي گردد. بنابراين آب نمک غليظي فراهم مي ‌شود که حتي در ۲۰ درجه زير صفر منجمد نمي ‌شود.

فشار اسمزي
 
اگر در ظرف U شکلي، حلال A از مخلوط حلال و حل شونده(B + A) به وسيله يک غشاي نيمه تراوا، جدا شود، چون فقط حلال از غشا عبور مي‌ کند، بعد از رسيدن به حالت تعادل، ارتفاع مايع در قسمت(حاوي B + A) که حل شونده وجود دارد بالا مي رود. اگر به اين ستون فشار وارد شود تا سطح مايع در دو طرف يکسان شود، اين فشاراسمزي است که به علت حل شدن حل شونده غير فرار در حلال ايجاد شده است. به عکس فرآيند اسمز، اسمز معکوس گويند که براي شيرين کردن آب استفاده مي شود. هم چنين براي تعيين جرم مولکولي پليمرها، پروتئين ها و بطور کلي مولکول هاي سنگين از فشار اسمزي استفاده مي‌ شود.

 

 

 

اين مقاله تا چه اندازه براي شما مفيد بوده است؟

 12345 
ضعيفعالي
توضیحات شما . (اختياري)

ميانگين آرا :2.6 از 5 امتياز است.


12345
14 : تعداد کل آرا ارسال شده
-1 21248 -1 -1

کامپیوتر
هوافضا
صنایع الکترونیکی
نجوم
مقالات عمومي
  
 
ارسال به دوستان


در صورتی که مایلید دوستان شما نیز از این مطلب استفاده کنند , کافیست نام و آدرس ایمیل خود و دوست خود  را وارد نموده تا این مطلب به دوستتان ارسال شود.
 




 
صفحه اصلی | اخبار و رویداد ها | مجموعه مطالب | اردبیل شناسی | صدرا | مسابقات | تماس با ما
Copyright 2009 Tebyan Branch Of Ardebil Province. All rights reserved.
Web Design : WebHouse