مسئولان در بخش های گوناگون، نوآوری، خلاقیت و ابتکار در روشها را وظیفه خود بدانند -رهبر معظم انقلاب   
۱۳۹۳ سه شنبه ۷ مرداد -اِثَّلاثا ١ شوال ١٤٣٥ - Tuesday july 2014
نقشه وب سایت   تماس با ما  جستجو در وب سایت  ورود به صفحه اصلی
  بازدید ها :  726   بازدید    تاریخ درج مطلب  6/5/1390    
 
 
خون شناسي

خون بافت پيوندي تخصص يافته‌اي است که سلول هاي آن در داخل ماده زمينه‌اي مايعي به نام پلاسما شناورند. حجم خون در يک فرد بالغ بطور متوسط 5 ليتر مي ‌باشد. خون به واسطه گردش در داخل رگ هاي خوني اصلي، توزيع مواد غذايي، اکسيژن و حرارت در بدن و انتقال دي‌اکسيد کربن و مواد زايد حاصل از فعاليت سلول ها به ارگان هاي دفعي است. خون در محيط خارج از بدن منعقد شده و به صورت لخته در مي ‌آيد و قسمت محلول آن به صورت مايعي زرد و روشن به نام پلاسما، از آن جدا مي‌ گردد. براي جلوگيري از انعقاد خون به منظور مطالعات خوني مقداري هپارين يا سيترات به آن افزوده مي‌ شود. از نظر حجمي حدود 55 درصد خون از پلاسما و 45 درصد آن از سلول هاي خوني تشکيل شده است. خون شناسي يا هماتولوژي بسيار متنوع بوده و بيشتر درباره آزمايش هاي اساسي خون، خونسازي، مطالعه انواع کم خوني ها، اختلالات گويچه‌هاي سفيد و خصوصيات پلاکت هاي خون و انعقاد خون صحبت مي ‌کند.

 

آزمايش هاي اساسي خون

جمع آوري خون: خون مويرگي يا خون محيطي و خون وريدي براي آزمايش هاي خون شناسي مناسب‌تر هستند. نمونه ‌هاي خون وريدي، ارجح ‌تر هستند ولي بسياري از اندازه ‌گيري ها را مي‌ توان روي خون نرمه گوش و سطوح کف دستي نوک انگشت انجام داد. براي سنجش هاي خون شناسي خون را به سرعت در لوله‌ هاي محتوي يک ماده ضد انعقاد مناسب ريخته و آن ها را باهم مخلوط مي‌ کنند و چند قطره از آن روي لام قرار داده و گسترش تهيه مي‌ کنند.

هموگلوبينومتري

هموگلوبين جز اصلي گلبول قرمز بوده و پروتئيني است که وسيله انتقال اکسيژن و دي ‌اکسيد کربن مي ‌باشد. هموگلوبينومتري اندازه‌ گيري غلظت هموگلوبين در خون است. کم خوني که عبارت از کاهش غلظت هموگلوبين خون، شمارش گلبول هاي قرمز يا هماتوکريت به زير حدود طبيعي مي ‌باشد حالت بسيار شايعي است که عارضه متداول خيلي از بيماري ها بشمار مي ‌رود. روش"سيان مت هموگلوبين" و روش"اکسي هموگلوبين" و روش اندازه‌گيري محتواي آهن، مورد توجه مي‌ باشد.

هماتوکريت
 
هماتوکريت يک نمونه خون، نسبت حجم گلبول هاي قرمز به حجم کل خون است. هماتوکريت را ممکن است مستقيما بوسيله سانتريفوژ و روش هاي ماکرو و ميکرو اندازه‌ گيري کنند و يا به صورت غير مستقيم توسط دستگاه هاي اتوماتيک و از حاصلضرب MCV(ميانگين حجم گلبولي) در شمارش گلبول هاي قرمز بدست مي ‌آورند.

شمارش سلول هاي خون

شمارش گلبول هاي قرمز، سفيد و پلاکت ها را به صورت غلظت سلول ها در واحد حجم خون بيان مي ‌کنند. واحد حجم براي شمارش سلولي ابتدا بر اساس ابعاد خطي محفظه هماسيتومتر(شمارشگر سلولي)، ميليمتر مکعب بود. کميته بين المللي استاندارد در خون شناسي، واحد ليتر را به عنوان واحد حجم پيشنهاد مي ‌کند. روش نيمه اتوماتيک براي اندازه ‌گيري تعداد گلبول هاي قرمز صحت بيشتري نسبت به روش دستي دارد. در شمارش کل گويچه ‌هاي سفيد خون، 6 نوع سلول طبيعي آن را از هم جدا نمي ‌کنند.

تهيه و رنگ آميزي گسترش خون

بررسي گسترش خوني بخش مهمي از ارزيابي خون شناسي را تشکيل مي ‌دهد. قابل اعتماد بودن اطلاعات به دست آمده از بررسي گسترش خوني بستگي زياد به تهيه و رنگ آميزي خوب گسترش ها دارد. هنگام مطالعه ميکروسکوپي مي‌بايست توزيع سلول ها يکنواخت، رنگ گلبول هاي قرمز صورتي، رسوب رنگ روي سطح لام حداقل و رنگ لام يکنواخت باشد.

 

سرعت رسوب گلبولي
 
وقتي خون سياهرگي که به خوبي مخلوط شده در لوله‌اي عمودي قرار داده شود، گلبول هاي قرمز به سمت ته لوله رسوب خواهند کرد. طول پايين رفتن سطح فوقاني ستون گلبول هاي قرمز در مدت زمان معين ERS خوانده مي‌ شود و چندين فاکتور مانند پروتئين هاي پلاسمايي و فاکتورهاي گلبول قرمز در آن دخيل هستند. ERS داراي مراحل و روش هاي متفاوتي است.

خونسازي
 
در انسان گلبول هاي قرمز، گرانولوسيت ها، مونوسيت ها و پلاکت ها پس از تولد فقط در مغز استخوان توليد مي ‌شوند. ولي لنفوسيت ها علاوه بر مغز استخوان و تيموس در اعضا ثانويه لنفاوي نيز ساخته مي ‌شوند. بيشتر سلول هاي مغز استخوان پيش ساز سلول هاي خوني هستند. سلول هاي پيش ‌ساز مي ‌توانند خود را توليد کنند و هم به سلول هاي تمايز يافته‌تري تبديل شوند.

بافت هاي خونساز
 
اعضا يا بافت هايي که سلول هاي خوني در آن ها توليد مي ‌شوند را بافت هاي خونساز مي ‌گويند. در جنين، سلول هاي خوني در کبد و مغز استخوان ساخته مي‌ شوند. اندکي پس از تولد خونسازي در کبد متوقف شده و مغز استخوان و تيموس در ساختن سلول هاي خوني دخيل هستند.

کينتيک گلبول هاي قرمز
 
تعادل بين ورود و خروج گلبول هاي قرمز از گردش خون باعث مي‌ شود هميشه مقدار نسبتا ثابتي هموگلوبين در گردش خون باشد. ارزيابي خونسازي موثر و خونسازي غير موثر و تخريب گلبول هاي قرمز مي ‌توانند براي پي بردن به مکانيزم و علت کم خوني ضروري باشند.

کم خوني ها

اگر غلظت هموگلوبين ها يا هماتوکريت کمتر از حد پايين 95 درصد فاصله مرجع براي آن سن، جنس و شرايط جغرافيايي(ارتفاع) شخص باشد، مي ‌گوييم فرد دچار کم خوني است. علل کم خوني در سه مقوله پاتوفيزيولوژيک قرار دارد: نقص در توليد گلبول هاي قرمز، از دست دادن خون و افزايش تخريب گلبول هاي قرمز(هموليزَ) که بيش از توان مغز استخوان براي جبران آن باشد. کم خوني ها را بر اساس ريخت شناسي گلبول هاي قرمز تحت عناوين ماکروسيستيک، نوروموسيستيک يا ميکروسيستيک طبقه ‌بندي مي‌کنند که براي تشخيص افتراقي آن ها مهم است.

اختلالات گويچه ‌هاي سفيد

بررسي کمي گويچه‌ هاي سفيد شامل شمارش کل گويچه‌ هاي سفيد(WBC) و شمارش نسبي و مطلق اشکال مختلف آن ها مي ‌باشد. اصطلاح لکوسيتوز به معناي افزايش کل گلبول هاي سفيد و لکوپني به معني کاهش کل گلبول هاي سفيد از حد طبيعي است. لوسمي، تکثير يا تجمع بدخيمانه سلول هاي سازنده لکوسيت ها همراه يا بدون مشاهده در خون محيطي است. معمولا لکوسيتوز ياخته ‌هاي غير طبيعي در گردش خون در بافت هاي غير خونساز نيز ديده مي ‌شوند.

انعقاد خون

توقف خونريزي به تشکيل توده پلاکتي اوليه و ايجاد لخته پايدار فيبريني بستگي دارد. چگونگي بررسي و شناخت واکنش هاي شيميايي که از تحريک اوليه خونريزي تا تشکيل نهايي لخته پايدار موجب هموستازي مي‌ شوند بيشترين اهميت دارد. بنابراين نخست بايد از چگونگي وقوع طبيعي واکنش هاي متوالي اطلاع حاصل نمود و بعد بر اساس فاکتور يا فاکتورهاي خاص مسئول، نوع ناهنجاري را مشخص کرد.

ارتباط با ساير علوم

خون شناسي با رشته‌ هاي مختلف پزشکي و علوم پايه از جمله ايمني شناسي، ژنتيک مولکولي و ژنتيک پزشکي و انساني ارتباط نزديک دارد.

 

 

 

 

اين مقاله تا چه اندازه براي شما مفيد بوده است؟

 12345 
ضعيفعالي
توضیحات شما . (اختياري)

ميانگين آرا :3.0 از 5 امتياز است.


12345
1 : تعداد کل آرا ارسال شده
-1 24144 -1 -1

تغذیه
بیماری ها
داروشناسی
سلامت جامعه
  
 
ارسال به دوستان


در صورتی که مایلید دوستان شما نیز از این مطلب استفاده کنند , کافیست نام و آدرس ایمیل خود و دوست خود  را وارد نموده تا این مطلب به دوستتان ارسال شود.
 




 
صفحه اصلی | اخبار و رویداد ها | مجموعه مطالب | اردبیل شناسی | صدرا | مسابقات | تماس با ما
Copyright 2009 Tebyan Branch Of Ardebil Province. All rights reserved.
Web Design : WebHouse