مسئولان در بخش های گوناگون، نوآوری، خلاقیت و ابتکار در روشها را وظیفه خود بدانند -رهبر معظم انقلاب   
۱۳۹۳ يکشنبه ۳۰ آذر -اِلأَحَّد ٢٨ صفر ١٤٣٦ - Sunday December 2014
نقشه وب سایت   تماس با ما  جستجو در وب سایت  ورود به صفحه اصلی
  بازدید ها :  498   بازدید    تاریخ درج مطلب  5/10/1391    
 
 
تصفیه گاز شهری با فناوری غشایی

   گاز به عنوان یکی از اصلی ترین منابع انرژی گرمایشی مورد توجه بسیاری است. گذشته از این، استفاده از اجاق گاز برای پخت و پز نیز چند دهه ای است به یکی از ضروریات زندگی ایرانیان تبدیل شده است. گرچه سهولت در آشپزی و توسعه و بهبود سیستم های گرمایشی امروزی از مهم ترین مزایای دسترسی به گاز شهری است، اما این نباید مانع توجه به نیمه تاریک این نعمت بی همتا شود. آزمایش های متعددی انجام شده که نشان می دهد اگر فردی برای مدت زمان طولانی و به طور دائمی در معرض انتشار آلاینده های ناشی از سوخت گاز شهری قرار گیرد، دچار خفگی می شود. بنابراین ضروری است در استفاده از گاز شهری احتیاط شود. بسیاری از مردم بدون این که از این خطرات مطلع باشند هر روز از گاز طبیعی برای پخت و پز و تامین سوخت مورد نیاز سیستم های گرمایشی خود استفاده می کنند غافل از این که اگر برای مدت زمان طولانی در معرض انتشار آلاینده های ناشی از احتراق گاز قرار گیرند بدون تردید از عوارض و پیامدهای ناشی از مسمومیت گاز طبیعی در امان نمی مانند. امروزه در اغلب کشورها از روش های مختلفی برای تصفیه گاز طبیعی استفاده می شود تا پیامدهای ناشی از آن به حداقل ممکن رسانده شود. یکی از روش های جدید در این زمینه استفاده از فناوری غشای پلیمری است که در مقایسه با روش های متداول مزایای بیشتری دارد.

اساسا چه ضرورتی برای تصفیه گاز طبیعی وجود دارد؟ گازی که در خط لوله گاز جریان دارد، گاز شهری نامیده می شود که در واقع گاز طبیعی تصفیه شده است. حدود ۸۰ درصد گاز طبیعی را که از چاه گاز یا همراه نفت از چاه های نفتی استخراج می شود، متان تشکیل می دهد. همراه متان ناخالصی های دیگری نیز وجود دارد که موجب خوردگی خط لوله و افت خواص حرارتی گاز می شود. علاوه بر این، در گاز طبیعی ترکیبات سنگینی وجود دارد که در نتیجه میعان موجب تغییر جریان کل گاز خواهد شد. بنابراین ضروری است این ترکیبات از گاز طبیعی جدا شود تا گاز طبیعی به گاز شهری تبدیل شود. گاز شهری استاندارد مشخصی دارد. به عبارتی بر اساس این استاندارد باید میزان آلاینده های آن در محدوده مشخصی قرار گیرد. علاوه بر این، عدم تصفیه گاز طبیعی می تواند سلامت مصرف کنندگان را نیز در معرض خطر قرار دهد. تصفیه گاز شامل حذف ناخالصی ها از گاز طبیعی است.

 

 

 

آیا عدم تصفیه گاز طبیعی می تواند از نظر زیست محیطی نیز پیامدهایی را به همراه داشته باشد؟ سولفید هیدروژن و دی اکسیدکربن از آلاینده های زیست محیطی است. اگر در چاه گاز ۱۰ درصد دی اکسید کربن داشته باشیم که تصفیه نشود و وارد خط لوله شود، این گاز همراه متان نمی سوزد و وارد محیط می شود که می تواند منبع آلاینده زیست محیطی بسیار مهمی باشد. بنابراین حذف این ترکیبات از نظر زیست محیطی نیز مزایای بسیاری را به همراه دارد. در تکنولوژی هایی که برای تصفیه گاز طبیعی کاربرد دارد از حلال هایی برای جداسازی ترکیبات و گازهای اسیدی استفاده می شود که خود این حلال ها آلاینده محیط زیست است. در فرآیندهای شیمیایی تصفیه گاز طبیعی حلالی که برای جذب گازهای اسیدی مورد استفاده قرار می گیرد مستقیما وارد محیط زیست شده و به آن آسیب می رساند، اما در فرآیند جدیدی که ارائه شده، تصفیه گاز طبیعی با فرآیند غشایی صورت می گیرد و در آن از حلال استفاده نمی شود. این فناوری، دوستدار محیط زیست است و هیچ پیامدی در تهدید محیط زیست ایجاد نمی کند. علاوه بر این، مصرف انرژی کمتری دارد و به علت این که این سیستم ابعاد کوچک تری دارد به آسانی قابل حمل و جابه جایی است و حتی در مناطق صعب العبور هم می توان از این روش برای تصفیه گاز طبیعی استفاده کرد.

در حال حاضر از چه روش هایی برای تصفیه گاز طبیعی استفاده می شود؟ در حال حاضر عمدتا برای جداسازی آلاینده ها از حلال ها یا به عبارتی سیستم جذب یا از روش سردکردن استفاده می شود. هر دو این روش ها مستلزم صرف انرژی بسیار زیاد و بهره گیری از تجهیزات خاصی است. استفاده از حلال ها نیز موجب آلودگی محیط زیست می شود، اما استفاده از روش جدید ارائه شده نه تنها چنین مشکلاتی را به همراه ندارد، بلکه می تواند هزینه ها را نیز به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

آیا فناوری غشایی علاوه بر این از نظر کارایی نیز در مقایسه با روش های قبلی عملکرد مناسب تری دارد؟ خان بابایی: گاز شهری استاندارد مشخصی دارد. بر اساس این استاندارد باید میزان آلاینده ها و ترکیبات سنگین موجود در آن در محدوده مشخصی قرار گیرد. عدم تصفیه گاز طبیعی می تواند سلامت مصرف کنندگان را نیز در معرض خطر قرار دهد مقایسه این روش ها از نظر کارایی به حجم گازی که قرار است تصفیه شود، بستگی دارد. فناوری غشایی، فناوری جدیدی است و در سطح دنیا نیز برای تصفیه گاز در حجم کم کاربرد دارد. درحال حاضر، این فناوری در چاه هایی که در آنها جریان گاز با دبی بالا وارد پالایشگا ه ها می شود، نمی تواند جایگزین مناسبی برای روش های قبلی تصفیه گاز باشد، اما اگر در یک منطقه صعب العبور چاهی با جریان گاز محدود داشته باشیم و امکان انتقال گاز به پالایشگاه از طریق خط لوله از نظر اقتصادی به صرفه نباشد، فناوری غشایی قابل رقابت است. در مناطق صعب العبور یا مناطقی که در دسترسی به خطوط لوله با محدودیت مواجه هستند بهترین انتخاب فناوری غشایی است.

اساس عملکرد فناوری غشایی چیست؟ زیرساخت لازم برای این فناوری، غشاهای پلیمری و فیلم های پلیمری است که بعضی از گازها را به صورت انتخابی از خود عبور می دهد. در این فناوری، غشای پلیمری ناخالصی ها را از جریان اصلی جدا می کند. که بیش از ۸۰ درصد آن را متان تشکیل می دهد و تنها ۴ تا ۵ درصد آن گازهای اسیدی و هیدروکربورهای سنگین است. این غشا گازهای ناخالص را عبور می دهد. مزیت آن در مقایسه با غشاهایی که جریان خالص را عبور می دهد، این است که عبور جریان از غشا موجب افت فشار می شود اما این غشا ناخالصی ها را از خود عبور می دهد و بنابراین جریان بدون افت فشار باقی می ماند و می تواند به لوله منتقل شود. تصفیه به روش غشایی می تواند سر چاه انجام شود. در این صورت، خط لوله آسیب نمی بیند و گاز شهری به استاندارد های تعیین شده می رسد.

خوردگی خطوط لوله که در صحبت هایتان به عنوان یکی از علل ضرورت تصفیه گاز طبیعی از آن نام بردید چه پیامدهایی را به همراه دارد؟ یکی از هزینه های بالا در صنعت نفت خوردگی بیرونی و داخلی خطوط لوله است. خوردگی بیرونی، ناشی از خاک و عوامل محیطی است و خوردگی داخلی به سیالی که در خط لوله حرکت می کند بستگی دارد. اگر گاز اسیدی از لوله عبور کند و در تماس با رطوبت قرار گیرد، اسید بشدت لوله را تخریب می کند. به همین علت در خطوط انتقال گاز ترش یا همان گاز تصفیه نشده تمهیداتی اندیشیده می شود. یا داخل خط لوله پوشش داده می شود یا از ممانعت کننده های خوردگی استفاده می شود. اگر گاز قبل از ورود به خط لوله تصفیه شود نیازی نیست از این راهکارها استفاده شود و بخش قابل توجهی از هزینه ها کاهش می یابد.

چه محدودیت هایی برای اجرایی شدن این طرح وجود دارد و آن را چگونه ارزیابی می کنید؟ در حال حاضر فناوری غشایی در مراحل آزمایش است و تنها محدودیت موجود این است که برای ورود به مراحل شبه پایلوت و میدانی با حمایت های مالی و صنعتی وجود داشته باشد. در این باره در پژوهشگاه صنعت نفت تحقیقاتی انجام شده که قرار است در قالب یک بسته برای تصفیه گاز طبیعی ارائه شود. مناطق نفت خیز جنوبی برای استفاده از بسته های غشایی پلیمری در میادین تحت مدیریت شرکت نفت اعلام آمادگی کرده اند. در زمینه شیرین سازی با مناطق نفت خیز جنوبی هماهنگی های لازم انجام شده تا مراحل آزمایشی آغاز شود.

نویسنده: فرانک فراهانی جم 

منبع: روزنامه دنیای اقتصاد

 

 

 

 

اين مقاله تا چه اندازه براي شما مفيد بوده است؟

 12345 
ضعيفعالي
توضیحات شما . (اختياري)

ميانگين آرا :0.0 از 5 امتياز است.


12345
0 : تعداد کل آرا ارسال شده
-1 40297 -1 -1

آموزشی
پژوهشی
  
 
ارسال به دوستان


در صورتی که مایلید دوستان شما نیز از این مطلب استفاده کنند , کافیست نام و آدرس ایمیل خود و دوست خود  را وارد نموده تا این مطلب به دوستتان ارسال شود.
 




 
صفحه اصلی | اخبار و رویداد ها | مجموعه مطالب | اردبیل شناسی | صدرا | مسابقات | تماس با ما
Copyright 2009 Tebyan Branch Of Ardebil Province. All rights reserved.
Web Design : WebHouse