مسئولان در بخش های گوناگون، نوآوری، خلاقیت و ابتکار در روشها را وظیفه خود بدانند -رهبر معظم انقلاب   
۱۳۹۳ جمعه ۳۱ مرداد -اِجُّمعَة ٢٥ شوال ١٤٣٥ - Friday August 2014
نقشه وب سایت   تماس با ما  جستجو در وب سایت  ورود به صفحه اصلی
  بازدید ها :  318   بازدید    تاریخ درج مطلب  27/10/1391    
 
 
مد؛ نیاز اجتماعی یا تقلید غربی؟

مد و مد گرایی به عنوان عنصری غریبه و مصرفی پس از انقلاب تا کنون به عنوان یکی از خطوط قرمز مسئولان فرهنگی کشور در پیچ و خم نگرش های سنتی تا مدرن در پیچ و تاب است؛ اما تاکنون کسی به خود جرات نداده تا با نگاهی اجتماعی و انسانی این موضوع حل نشده را به سرانجام برساند. مهم ترین علت گرایش به مد فطرت وذات انسان و حس کمال جویی وزیبایی دوستی اوست وصورت افراطی آن یعنی مدپرستی نتیجه جهل و ناآگاهی و ضعف ارزش های معنوی در هر جامعه ای است. به نظر می رسد غیرازاین دلایل دیگری برای گرایش به مد وجود دارد که ازآن جمله می توان به(تبلیغات فریبنده درجهت تضعیف نظام اقتصادی وارزش های سایر جوامع؛ مصرفی شدن جامعه انسانی؛ ظهور سلیقه ها و مارک های تجاری و گاهی گسترش روابط فرهنگی) و بعضا اقتباس از نوع پوشش سایر فرهنگ ها اشاره کرد. البته در جهان سوم و کشور هایی با فرهنگ و ارزش های اجتماعی ضعیف در نتیجه عدم برنامه ریزی صحیح دولت ها برای فراهم کردن اوقات فراغت برای مردم و بخصوص قشر جوان؛ رواج مدگرایی بویژه در جوانان تبدیل به معضلی اجتماعی شده است. برخی معتقدند تحمیل مدپرستی و مدجویی با هدف به هم ریختن مسیر پاسخگویی به نیازهای مردم جهان سوم و نیز در کشورمان ایران با اهداف بعضا سیاسی به کار گرفته شده است. البته گاهی عملکرد ناصحیح آموزش های رسمی ورسانه های جمعی و احساس خلأ نسبت به فرهنگ سرزمین خودی و پرکردن این خلأ با مدپرستی سبب رواج مدهای عجیب و غریب در جامعه می شود. در دنیای امروز اصل برتنوع وارضای غرائز است ودراین راستا برخی شبکه های ماهواره ای نیز به صورت شبانه روزی کارشان تولید و عرضه مدهای جدید است و جوانان سرگردان نیز دائما به دنبال الگو برداری و اقتباس از سبک های پوشش خارجی هستند. در میان پدیده های اجتماعی، «مد» یکی از پدیده هایی است که به خوبی واقعیت تاثیر پذیری رفتار آدمی از جامعه پیرامون او را روشن می سازد. در حقیقت مد به ما می گوید که مثلا نوعی از لباس پوشیدن تا دیروز خوب بوده اما امروز غیر قابل قبول و نازیباست و امروز باید نوع دیگری از پوشش را داشته باشیم و فردا را هم که کسی نمی داند. از این رو«هربرت اسپنسر» معتقد است که مد یکی از خصایص همرنگی با جماعت است. در عصر ارتباطات و اطلاعات این نگرش که رسانه ها در اشاعه سبک های جدید زندگی و مدگرایی دخیل و سهیم اند بسیار درست است.

 

 

 

 هم اکنون بیش از یکصد شبکه ماهواره ای و یکصد مجله لباس و کفش و.... به طور مستقیم و غیر مستقیم به نمایش مد و آخرین سبک های پوشش می پردازند که حاصل آن ظهور سبک های پوشش و رنگهای مد در هر سال است. واقعیت این است که رسانه ها نگرش وبینش مردم راعمیقا «تحت تاثیرقرارداده و حجم متنوعی از اطلاعات راکه افراد ازطرق دیگر نمی توانند کسب کنند به انسان انتقال می دهند. روزنامه ها، کتاب ها، رادیو، تلویزیون، فیلم ها وموسیقی های ضبط شده ومجلات عمومی مارا درارتباط نزدیک با تجاربی قرارمی دهند که به گونه دیگر نمی توانستیم آگاهی چندانی درمورد آن ها داشته باشیم و یکی از این تجارب جدید امروزه مد است. رسانه های همگانی از عوامل اجتماعی کننده ای هستند که مجموعه وسیعی ازتوده مردم رادربرمی گیرند. این پدیده به برکت وسایل ارتباط جمعی که عامل مهم اجتماعی شدن بزرگسالان وهمچنین جوانان است به تدوام هرچه بیشتردرجوامع نوین به چشم می خورد. با نگاهی به تاریخ اجتماعی ایران مشخص است که از عصر(شاهان ساسانی تا عصر مغولان و صفویه و حتی دوره قاجار و پهلوی) پوشش و لباس مشخص کننده جایگاه و پایگاه اجتماعی افراد صاحب منصب و مردم عادی بوده است. در دربار ساسانی هر یک از صاحب منصبان با پوششی خاص از دیگران تفکیک می شدند و در جامعه آن دوره هر یک از طبقات اجتماعی سبک پوشش خاص خود را داشتند که آن ها را ازبقیه تفکیک می کرد. این نوع پوشش در دوره های بعد توسط حکومت ها یا با اجبار یا به دلایل اجتماعی یا سیاسی از سوی مردم کوچه و بازار پذیرفته یا عمومی می شد، همانند آن چه در عصر پهلوی رخ داد. اما واقعیت مشهود در عصر ایران قدیم این بود که نوع پوشش با سبک زندگی مردم اغلب اوقات همخوانی داشت و سبب تضاد در رفتار یا مقاومت مردم نمی شد. ایران پس از انقلاب ۵۷ و به ویژه پس از پایان جنگ نگاه و رویکردش به مد بسیار متفاوت تر از گذشته شده و به عقیده برخی گرایش به مد نوعی نیاز اجتماعی است که چون مسئولان برای آن برنامه ریزی نکرده اند لذا مردم به هر سبکی که علاقه مند شوند گرایش می یابند. این نزاع گاهی از حوزه اجتماعی و کوچه و بازار به سمت حوزه سیاستمداران و حتی روحانیت نیز تسری یافته و هر قشری متناسب با نگرش خود اشاعه مد را نوعی اضمحلال نظام اجتماعی یا تهاجم فرهنگی تصور می کند درحالی که واقعیت این است که چون برنامه ریزی نکردیم از قافله عقب ماندیم. گاهی نهادهای انتظامی در قالب طرح های مختلف به مقابله با عوامل دست اندرکاران مد و مدگرایی می روند؛ گاهی از درون قوه مقننه و قوه قضائیه ندایی به گوش می رسد که باید اوضاع پوشش عمومی ساماندهی و اصلاح شود و گاهی نهادهای فرهنگی خبر از ظهور سبک پوشش و مد ایرانی برای زنان و دختران ایرانی می دهند اما در نهایت منفعت فروش به جیب فروشندگان مارک ها و برندهای داخلی و خارجی سرازیر می شود. این همه تناقض و تفاوت معنایش چیست؟ واقعیت این است که اشاعه سبک های پوشش و مد ملی و میهنی با قوانین دستوری یا فرمایشی امکان پذیر نیست زیرا تغییر سبک پوشش مردم با تغییر سبک زندگی آنها رابطه مستقیم دارد و تا زمینه های خلاقیت و جذابیت در سبک ها و مدل های وطنی به ذائقه مردم خوش نیاید امکان تغییر پوشش مردم امکان پذیر نیست. در اصل ماهیت وجودی مد و مدگرایی و میل به تغییر و تنوع در میان مردم امری اشتباه نیست. وقتی جریان مد از کار بیفتد گروه کثیری از مردم مثل هم عمل می کنند و به عبارتی تنوع عقاید وسلیقه ها از بین می رود. مردم شناسان و بومی شناسان فرهنگی در مطالعات خود به این نتیجه رسیده اند که اشاعه مد و مدگرایی ملی و میهنی و جلوگیری از مدگرایی افراطی راهکارهایی دارد که از جمله می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

1- ابداع مدهای جدید باحفظ اصول و ارزش های ملی و فرهنگی و عملی و ارائه زیبایی های پنهان در مقوله های ملی به افرادجامعه.

۲- پرکردن خلأ فرهنگی جامعه سنتی گذشته باحفظ اصول و طرح های آن و تلفیق سنت و مدرنیته.

۳- تلاش خانواده برای تربیت وپرورش فرزندان ازهمان دوران کودکی برای بالا بردن سطح آگاهی آن ها نسبت به الگوها و ارزش های پوششی.

۴- آگاه سازی وآموزش استفاده صحیح ازوسایل ارتباطی(ویدئو، ماهواره، کامپیوترو اینترنت) توسط رسانه های جمعی به عنوان یکی از مهم ترین راه های رواج سبک های زندگی و مدگرایی.

۵- تحول در نظام آموزش وپروش و درک شرایط موجود جامعه و فرهنگ سازی درست و شناساندن هویت اجتماعی به انسان ها از همان دوران کودکی.

۶- سازمان های متولی فرهنگ عمومی برای پاسخ به نیازهای ارزشی و فرهنگی جامعه قبل از ورود ارزش های بیگانه در قالب مد و مدگرایی و به جای استفاده از ابزار تدافعی ضمن احترام به آزادی های فردی وتامین نیاز ها وایجاد فضایی توأم با امنیت و آرامش به سوی برنامه ریزی تدریجی و آموزشی حرکت کنند. این نوع برنامه ریزی می تواند از تبعات منفی این بحران اجتماعی جلوگیری و از تبعات مثبت آن سود بجوید. در نهایت می توان گفت: فرهنگ سازی وبالا بردن آگاهی عموم مردم از طریق بحث ونقد پیرامون مدهای وارداتی و تاثیراتی که برفرهنگ و ارزش ها و اعتقادات جامعه می گذارد می تواند به همراه آموزش تفکر چند بعدی دراین زمینه از راهکارهایی باشد که باید مورد توجه جامعه مسئولان فرهنگی و سیاسی قرار گیرد.

نویسنده: دکتر علی گرانمایه پور

منبع: روزنامه تهران امروز

 

 

 

 

اين مقاله تا چه اندازه براي شما مفيد بوده است؟

 12345 
ضعيفعالي
توضیحات شما . (اختياري)

ميانگين آرا :0.0 از 5 امتياز است.


12345
0 : تعداد کل آرا ارسال شده
-1 41167 -1 -1

جامعه شناسی
روانشناسی
آسیب شناسی اجتماعی
خانواده
  
 
ارسال به دوستان


در صورتی که مایلید دوستان شما نیز از این مطلب استفاده کنند , کافیست نام و آدرس ایمیل خود و دوست خود  را وارد نموده تا این مطلب به دوستتان ارسال شود.
 




 
صفحه اصلی | اخبار و رویداد ها | مجموعه مطالب | اردبیل شناسی | صدرا | مسابقات | تماس با ما
Copyright 2009 Tebyan Branch Of Ardebil Province. All rights reserved.
Web Design : WebHouse