مسئولان در بخش های گوناگون، نوآوری، خلاقیت و ابتکار در روشها را وظیفه خود بدانند -رهبر معظم انقلاب   
۱۳۹۳ جمعه ۷ آذر -اِجُّمعَة ٥ صفر ١٤٣٦ - Friday November 2014
نقشه وب سایت   تماس با ما  جستجو در وب سایت  ورود به صفحه اصلی
  بازدید ها :  966   بازدید    تاریخ درج مطلب  18/8/1388    
 
 
معيارهاي اندازه گيري شهر سالم

رشد سريع جمعيت شهرها به دليل نرخ بالاي مواليد و مهاجرت به شهرها، به همان نسبت مصرف منابع در آن ها و انتشار آلودگي از آن ها را افزايش داده و امروزه نه تنها تعادل اقتصادي و اجتماعي درون شهرها را برهم زده است بلکه موجب عدم تعادل اکولوژيک منطقه اي که در آن قرار گرفته اند نيز شده و عرصه هاي طبيعي را روز به روز بيشتر بر زيستمندان آن تنگ کرده است. اين امر درست خلاف اصول توسعه پايدار براي شهرها و محيط زيست مي باشد. لذا براي دستيابي به توسعه متوازن و پايدار شهرها و محيط زيست در درازمدت، نياز به بازنگري روابط موجود بين اجزاء سيستم هاي درون شهر، شهر با محيط زيست خود، شهر با ساير شهرها و مناطق جهان مي باشد.

براي تعيين درجه سلامتي و پايداري اين روابط، متخصصان امر شاخص ها و معيارهاي مختلفي را ذکر مي کنند در اين کميته سعي شده است با ذکر تعدادي از اين نظريات و جمع بندي از آن ها مجموعه تا حد امکان ارزيابي وضعيت زيست محيطي شهرهاي کشور را به عمل آورد.(نگرش بوم شناسانه). بحث توسعه پايدار که در واکنش به بهره کشي از منابع طبيعي و محيط زيست و به منظور حفاظت از اين منابع در دهه ۸۰ مطرح(برانت لند ۱۹۸۷) و به سرعت فراگير شد وقتي به مرحله عمل و اقدام رسيد به ريشه يابي مشکلات و مسايل موجود يا پيش بيني شونده شهرها و صنايع مربوط به آن ها را به عنوان شديدترين و متمرکزترين نقاط مصرف منابع و توليد آلودگي ها شناسايي کرد که محدوده اثرات آن ها روز به روز بيشتر درحال گسترش است. بنابراين پايداري توسعه و حفظ کيفيت حيات بر روي کره زمين براي انسان و براي زيستمندان آن منوط به رشد و توسعه مناطقي شهرها و اصلاح روابط آن ها با محيط زيست و منابع طبيعي مي باشد.
نگرش بوم شناسانه: اين ديدگاه اگر بتوان ۲ شرط زير را برقرار کرد دستيابي به توسعه پايدار شهري ميسر خواهد بود: ۱-نرخ بهره وري از منابع(ماده و انرژي) کمتر از نرخ باز توليد و احياء آن باشد ۲- نرخ انتشار آلودگي ها کمتر از قدرت جذب آن ها توسط طبيعت(محيط زيست) باشد.

شاخص شهري: شاخص ها اساسي ترين معيارهاي اندازه گيري و حياتي ترين علائم و نشان دهنده وضعيت يک جامعه هستند. شاخص ها در حقيقت اطلاعات موجزي مي باشند که نمايان گر وضعيت سيستم هاي بزرگي هم چون شهرها هستند. اين اطلاعات موجز نماينده اي از تصوير کل يک جامعه بوده و نشان مي دهد که سيستم به کجا مي رود، در حال بهبودي است يا وخيم شده و يا اين که ثابت و بدون تغيير است.

شهر بوم محور و سالم

در سال ۱۹۸۴ طي کنفرانسي تحت عنوان«ماوراي خدمات اوليه بهداشتي» در کانادا اولين جرقه شهر سالم و پايدار زده شد. دو سال بعد در سال ۱۹۸۶ موضوع شهر سالم از سوي سازمان بهداشت جهاني(WHO) به عنوان يک حرکت و خيزش جهاني مطرح گرديد. «جنبش شهرهاي سالم» موارد ذيل را در بر مي گيرد:
- شهرها بستري براي توسعه راهبردهاي کلاني هستند که از آن طريق مي توان بهداشت و سلامتي و ارتقاء بخشيد و روابط و تعاملات انساني را بهبود و ترميم نمود.
- شهرها ظرفيت هاي بي دليلي را دارند که به واسطه آن مي توان انسان ها سالم مولد را به وجود آورد، و در نهايت امر از طريق آن ها شهرهاي سالم را مي توان پايه گذاري نمود. در تعريف شهر سالم نظريات متعددي آمده است و از آن جمله مي توان به اين تعاريف اشاره داشت؛ شهر سالم شهري را گويند که در وهله نخست بستر و امکانات زندگي را براي انسان، حيوان و گياه مهيا سازد. چنين شهري بايد بتواند شرايط بقا و ادامه حيات خود را در اختيار داشته باشد. به تعبير سازمان بهداشت جهاني شهر سالم شهري است که به طور دائم سياست هاي عمومي خود را توسعه مي بخشد و آن گونه محيط فيزيکي و سلامت و رفاه، تأمين نيازهاي اساسي، داشتن اقتصاد شهري زنده، نوآوري و پويا، دسترسي به تجارب و منابع در سطح وسيع براي همه، تشويق جامعه براي ارتباط با ميراث فرهنگي، داشتن حداقل سطح مناسب از بهداشت عمومي و خدماتي درماني، داشتن ساختار شهري مناسب. به نظر كارشناسان شهر بوم محوري شهري است که چهار خصيصه عمده ذيل را دارا است.
- حداقل دخالت در محيط طبيعي: اهداف و خصوصياتي که يک شهر اکولوژيک بايستي داشته باشد در شهر سالم نيز آمده است چرا که هر دو مي کوشند تا بين سلامتي نظام شهري و سلامتي ساکنين آن ارتباط برقرار کنند. به نظر آدوم شهرهاي اکولوژيکي لازم است از اصولي پيروي کنند که اهم آن ها عبارتند از:
۱- بازبيني اولويت هاي کاربري زمين با هدف ايجاد جوامع فشرده، سبز، سالم، متنوع، با صفا و با کاربري هاي مختلط حياتي.
۲- تجديد نظر در اولويت هاي حمل و نقل جهت توجه به پياده روي، دوچرخه سواري، وسايل حمل و نقل عمومي به جاي خودروهاي شخصي، تأکيد بر دسترسي نزديک.
۳- باز زنده سازي محيط هاي شهري آسيب ديده، به ويژه نوارهاي ساحلي، کوهستان ها، جلگه ها، دشت ها و مرداب ها.
۴- ساخت و عرضه مساکن شايسته، ارزان، امن، راحت و فاقد حريم ها و جدائي گزينه اي اجتماعي اقتصادي و...
۵- ايجاد و بسط عدالت اجتماعي و فراهم نمايي فرصت هاي بهتر براي زنان، رنگين پوستان و ناتوانان.
۶- حمايت از کشاورزي بومي، طرح هاي ايجاد و گسترش فضاي سبز شهري و باغ شهرها به همراه ترويج بازيافت و احياء منابع بالاخص منابع تجديدناپذير، فناوري مناسب جديد و حفاظت از منابع و هم زمان کاهش آلودگي و پس مانده هاي خطرناک.
۷- تعامل با شرکت هاي تجاري با هدف حمايت از فعاليت هاي اقتصادي با ملاحظات اکولوژيکي.
۸- طرح ايدئولوژي ها و عادات ناخوشايندي از قبيل مصرف زدگي و يا مصرف گرايي شديد.
۹- بسط و ترويج طرح ها و برنامه هاي ارشادي و آگاهي دهنده.
براين اساس«شهر بوم محور شهري است پايدار که مي تواند به ساکنين خود يک زندگي معني دار، هدفمند و پيوسته بدهد، بي آن که زيست بومي که بر روي آن اتکا دارد را تخريب نمايد.»
ليل، لئون گوئر ادر سال ۱۹۹۱ الگوي شهر ضداکولوژي را در مقابل«شهر خوب» يا شهر اکولوژيکي قرار مي دهد که در آن«کل عملکردهاي شهري» در يک فاصله سازگار و مطبوع پياده قرار مي گيرند. پيشگيري بهتر از درمان است، در مطالعات و پژوهش هاي توسعه، مراقبت ها و پيش بيني بسيار با اهميت است. ارزيابي هاي اکولوژيکي بايد در تمامي تحقيقات توسعه درنظر گرفته و اجرا شود. مانند:
۱- هيچ چيز مستقل و مجزا، پايدار نيست، بايد اقدامات و خط مشي هاي شهري را در قالب مفاهيم محلي، منطقه اي و جهاني به کار بست.
۲- تقليل مواد زائد، حداکثر بهره مندي مجدد و بازيافت مواد، حداقل مصرف از منابع غيرضروري، ترويج ساخت توليدات بادوام.
۳- حداکثر نقش براي مواد قابل تجديد و داراي دور مجدد در توليد و مصرف، در برگيرنده تشويق و ترغيب استفاده از تکنولوژي بالا، حداکثر استفاده از منابع قابل تجديد با تعادل پايدار.
۴- مراقبت و اهميت دادن به کيفيت سکونت گاه هاي طبيعي، احداث انواع مساکن طبيعي(خانه هاي سبز) و حفظ کيفيت بالاي زندگي بخاطر شرايط زيستي مختلف و به وجود آوردن پايه اي براي تداوم سرمايه گذاري علمي- پژوهشي در فرآيندهاي اکولوژيکي.
۵- شناسايي و در نظر گرفتن ناملايمات محيطي در سطوح محلي تا جهاني، توسعه شهري در مقابل اضمحلال و اغتشاشات زيست محيطي در مقياس هاي محلي و جهاني.
۶- توسعه علم و دانش درباره مسايل زيست محيطي، هم چون شناخت اکوسيستم ها و اکولوژي هاي شهري و تعامل بين اکوسيستم هاي شهري گسترده تر در مقياس هاي محلي تا بين المللي.
در نهايت مفاهيم و اصول اساسي توسعه پايدار شهري، عبارتند از: توجه به کيفيت زندگي ميان نسلي، عدالت هاي اجتماعي و وظايف محول شده در مجموع مي توان گفت مجموعه شاخص هاي مصوب يکي از ارزيابي کمي از چگونگي مديريت زيست محيطي شهر را فراهم مي آورد و به نوعي گسترش نقش مسئولين، تشويق و ترغيب آنان به مسأله محيط زيست در مقوله مديريت شهري است. اميد است طرح انتخاب شهر سبز با همکاري ادارات کل استان ها نقطه عطفي براي کمک به بهبود وضعيت زيست محيطي شهر باشد.

نويسنده: حسين جعفريان 
منبع: روزنامه کيهان

 

 

 

اين مقاله تا چه اندازه براي شما مفيد بوده است؟

 12345 
ضعيفعالي
توضیحات شما . (اختياري)

ميانگين آرا :5.0 از 5 امتياز است.


12345
1 : تعداد کل آرا ارسال شده
-1 4117 -1 -1

دانش و فناوری
پزشکی
ورزشی
جوانان
نوجوانان
بانوان
ادب و هنر
فرهنگی
اجتماعی
سیاسی
  
 
ارسال به دوستان


در صورتی که مایلید دوستان شما نیز از این مطلب استفاده کنند , کافیست نام و آدرس ایمیل خود و دوست خود  را وارد نموده تا این مطلب به دوستتان ارسال شود.
 




 
صفحه اصلی | اخبار و رویداد ها | مجموعه مطالب | اردبیل شناسی | صدرا | مسابقات | تماس با ما
Copyright 2009 Tebyan Branch Of Ardebil Province. All rights reserved.
Web Design : WebHouse