مسئولان در بخش های گوناگون، نوآوری، خلاقیت و ابتکار در روشها را وظیفه خود بدانند -رهبر معظم انقلاب   
۱۳۹۸ دوشنبه ۲ ارديبهشت -اِلأِثنين ١٦ شعبان ١٤٤٠ - Monday April 2019
نقشه وب سایت   تماس با ما  جستجو در وب سایت  ورود به صفحه اصلی
  بازدید ها :  1484   بازدید    تاریخ درج مطلب  19/11/1391    
 
 
تحولات مسابقات تلویزیونی از«مسابقه هفته» تا«سرزمین دانایی»

چیزی که باید در مسابقه تلفنی وجود داشته باشد، خلاقیت و نوآوری است. وقتی در همه جای دنیا ابزار و تکنیک فنی پیشرفت کرده و این پیشرفت وارد سینما و تلویزیون هم شده، مخاطب انتظار دارد آن را در مسابقات هم ببیند. بعضی از مسابقاتی که این روزها ساخته می شود یک آفتی دارد و آن اینکه، بعضی تهیه کننده ها از یک مدل خارجی الگو برداری می کنند و سعی می کنند مدل ایرانی یک مسابقه خارجی را بسازند که در ایران جواب نمی دهد اگر جزو پایه های ثابت برنامه های تلویزیون باشید حتما طرفدار حداقل یکی از مسابقات تلویزیونی هستید. مسابقه هایی که این روزها در همه شبکه های سیما پخش می شوند و مخاطبان خاص خود شان را دارند. از مسابقه کامپیوتری«رد پا» در شبکه ۵ گرفته که یک مسابقه عمومی با فضایی سرگرم کننده است تا مسابقه«۴ در۴» در شبکه چهار که یک مسابقه بین دانشگاهی است. شاید بتوان مسابقات تلویزیونی را یکی از پربیننده ترین برنامه های صدا و سیما به دلیل جذابیت و سرگرم کنندگی شان دانست.

این نوع برنامه سازی در سیما، قدمتی به فاصله برنامه سازی در تلویزیون دارد. انتقال هیجان و سرعت عمل شرکت کنندگان و نحوه اجرای مجریان مسابقات در کنار دکور و فضای متناسب با موضوع هر مسابقه و البته سوالاتی که این آزمون را جلو می برند همگی عناصری هستند که با نسبت های مختلف مواد لازم برای تهیه یک مسابقه را تشکیل می دهند و کیفیت هر مسابقه را تعیین می کنند. شاید به همین دلیل است که مسابقات تلویزیونی به عنوان یک گونه مهم برنامه سازی هیچ گاه از تلویزیون محو نشدند. قدمت مسابقات تلویزیونی در جهان به سال ۱۹۳۸ با مسابقه«هجی» در شبکه«بی بی سی» می رسد. این برنامه سازی در ایران با مسابقه«نقاب سیاه» در سال ۱۳۴۰ شروع شد که اجرا و طراحی اش با مرحوم«علی تابش» بود. در این گزارش سعی شده به مسابقات تلویزیونی ای که این روزها از شبکه های سیما پخش می شود پرداخته شود و علت این که چرا این مسابقات، مثل سابق پر مخاطب نیستند بررسی شود. خاطره و حافظه بسیاری از ما با مسابقاتی گره خورده است که پایه و اساسش در دهه شصت گذاشته شد. مسابقاتی که با حداقل امکانات در استودیوهای شبکه دو ضبط می شد و مهم ترین هدفش علاوه بر سرگرم کردن مخاطب، انتقال اطلاعات و بالابردن سطح علمی افراد هم بود. شاید به همین دلیل بود که بسیاری از شرکت کنندگان این مسابقات را جوانان تحصیل کرده و با اعتماد به نفس تشکیل می داد که هنوز هراس از ظاهر شدن جلوی دوربین و بازنده شدن در چهره شان بود. مسابقاتی مانند«نام ها و نشانه ها»، «یک مسابقه و سی سوال»، «مسابقه علمی» و«جدول تصویری» که همگی در دهه شصت روی آنتن شبکه یک و دو رفتند گویای این مطلب هستند. در مسابقه«نام ها و نشانه ها» محور سوالات در حد اطلاعات عمومی افراد بود و مسابقه بین دو گروه دونفره اتفاق می افتاد. در همان زمان مرحوم«کمال الحق سلامی» با اجرای مسابقه«جدول تصویری» که از شبکه یک پخش می شد توانست تسلط خود را در بیان سوالات شفاهی که ارتباط شرکت کنندگان با جدول کلمات متقاطع را تکمیل می کرد نشان دهد. نحوه ارتباط مرحوم سلامی با شرکت کنندگان و اجرای مسابقه تا سال ها بعد الگوی مناسبی برای مجریان مسابقات شد. «یک مسابقه، ۳۰ سوال» با اجرای«حسین باغی» اولین مسابقه ای است که در شبکه دو ساخته شد. مجری در این مسابقه به همراه چند کارشناس در حوزه ها ی ورزش، هوش و اطلاعات عمومی و ادبی از شرکت کننده ها سوالاتی می پرسیدند و شرکت کننده ها در بیست ثانیه فرصت پاسخگویی داشتند. همزمان با این مسابقه، «مسابقه علمی» هم روی آنتن شبکه یک رفت که یکی از مسابقات جدی و حساس آن زمان محسوب می شد. این مسابقه با اجرای«کرامت الله مهربان» و همراهی سه کارشناس؛ «اسفندیار معتمدی»(بخش فیزیک و علمی)، «ابوالفضل مکی»(بخش تاریخ) و«منوچهر فره وشی»(بخش ادبیات) اجرا می شد و شرکت کننده ها هم اغلب جوانان پشت کنکوری و دانشگاهی بودند. نکته جالب این مسابقه این بود که اطلاعاتش از مجلات علمی مثل«دانشمند» و«دانستنی ها» استخراج می شد. در این میان مسابقاتی هم برای بچه ها پخش می شد که از مهم ترین های آن ها می توان به«از مدرسه تا مدرسه» با اجرای«مجید قناد» از شبکه دو و«هوشیار و بیدار» با اجراو بازی«علیرضا خمسه» و«محسن یوسف بیگ» از شبکه دو اشاره کرد. سال ۶۹ «هوشنگ شاه محمدلو» و«حسین احمدی» طرح مسابقه ای را به شبکه یک دادند که قرار شد با اجرای«منوچهر نوذری» روی آنتن برود. این مسابقه با نام مسابقه هفته یکی از مشهورترین مسابقاتی است که طبق متد مسابقه ای ساخته شد که مرحوم سلامی اجرایش می کرد.

 

 

 

مسابقه ای با حضور ۱۴ نفر که در نهایت یک نفر از میان شان برنده می شد. این مسابقه که در دهه هفتاد با پخش چند سری متوالی به اوج خود رسید امروزه به عنوان یکی از نمونه های موفق مسابقات ایرانی به حساب می آید. گر چه بسیاری موفقیت این مسابقه را مدیون اجرای خاص زنده یاد نوذری می دانند، با این حال مجموع جزئیات این مسابقه در موفق بودنش بی تاثیر نبود. مخصوصا که تکه کلام های ماندگار نوذری بعدها در ساعت خوش توسط مهران مدیری هم استفاده شد؛ «اونی که تو فیلم بود،و از کی بپرسم؟»! بعد از آن، ماندگارترین مسابقه ای که در دهه هفتاد توانست در تلویزیون حسابی سر و صدا کند و مخاطب را شیفته خودش سازد؛ «مسابقه محله» با اجرای شاداب و متفاوت«مسعود روشن پژوه» بود و«منیر عرب» و«امیر سماواتی» اولین تهیه کننده و کارگردان هنری این مسابقه بودند که ایده اجرای مسابقه را در خارج از استودیو و در محلات مختلف دادند.

شروع یک اتفاق

بسیاری معتقدند مسابقات تلویزیونی از این جهت در میان مردم بسیار طرفدار پیدا کرد که نوع خاصی از برنامه سازی تلویزیونی محسوب می شدند که از طرفی هم مخاطب را درگیر خود شان می کردند و هم مخاطب برای شرکت در این مسابقه انگیزه ای به نام«جایزه» داشت. جایزه هایی که گاه نقدی بوده و گاه غیر نقدی. در دهه هفتاد تعداد این مسابقات با شکل و شمایل و ایده های متفاوت نقل محافل خانوادگی بود و بسیاری از مخاطبان یکی از انگیزه های شان برای تماشای تلویزیون، شرکت در همین مسابقه ها بود. بعد از دهه هفتاد و با ورود رایانه و دنیای دیجیتال به منازل، نوع دیگری از مسابقات در تلویزیون شکل گرفت که فضای مسابقات به وسیله کامپیوتر طراحی می شد و جذابیت های بصری اش باعث جذب مخاطب می شد. اگر تا قبل از آن، مسابقات بیست سوالی و از کی بپرسم و خانه خالی را پر کن، یکی از جذابیت های مسابقات بود، بعد از آن، جذابیت های دیجیتالی، باعث جذب مخاطب برای شرکت در مسابقات می شد. در کنار دیجیتال، شیوه دیگری در ارائه مسابقه هم پا به تلویزیون گذاشت. مسابقات تلفنی که باعث مشارکت هر چه بیشتر مخاطب در برنامه تلویزیونی می شد. «مسابقه تلفنی» با اجرای«سیدمحمد حسینی»، «حسین رفیعی» و«کامیار اسماعیلی» که کلیدش از سال ۱۳۷۹ در شبکه سه خورد تا سال ۸۳ دوام آورد. پس از آن«مهدی کسائیان» تهیه کننده برنامه زنده تلفنی«خط رو خط»، در کنار حسینی از«جواد یحیوی» هم کمک گرفت و به این ترتیب مدل مسابقات زنده تلفنی در دهه هشتاد با مسابقاتی چون«درصد ثانیه»، «شهر به شهر»، «وقت مسابقه» و«گوی و میدان» کاملا تثبیت شد. یکی از نکات جالب مسابقات دیجیتالی و تلفنی، بودجه کمی بود که برای شان در نظر گرفته می شد. در واقع از حداقل امکانات بیشترین بهره برده می شد ضمن این که در کنارش، مشارکت بیشتر مخاطب هم وجود داشت. در واقع دوره مسابقات از مسابقات دکوری به مسابقات بی دکور و تلفنی منتقل شده بود که به دنیای امروز مردم نزدیک تر بود و هم هزینه کمتری در بر داشت.

طرفداران کمتر می شوند

مشکل از زمانی شروع شد که در طراحی مسابقات، خلاقیت ها کمتر شد و تهیه کننده ها به تکرار افتادند و سعی کردند به جای تولید محتوای جدید همان تم های قدیمی را در پیش بگیرند. در واقع تهیه کننده ها با دیدن موفقیت مسابقه های قبلی، می خواستند خود شان نیز همان موفقیت را کسب کنند. ولی این تکرار، آفت استقبال مخاطبان و باعث کم شدن نسبی تعداد بیننده ها شد. اما در این میان، هستند مسابقاتی که با داشتن برگ برنده خلاقیت، هنوز به حیات شان ادامه می دهند. مسابقاتی که در شبکه های مختلف سیما و متناسب با رویکرد هر شبکه در حال پخش هستند ولی تعداد شان کم است. مسابقاتی مثل «رد پا» که از شبکه پنج پخش می شود و سال هاست که طرفدارانش را دارد، مسابقه سینمایی «۴،۳،۲،۱» که علاقه مندان سینما را جذب خودش کرد و سری دومش در حال ساخت است و حتی مسابقه«مشاعره» با اجرای«اسماعیل آذر» در شبکه آموزش که هر روز بر طرفدارانش اضافه می شود.

«سعید ابوطالب» تهیه کننده و نویسنده مسابقه پرطرفدار«سرزمین دانایی» که یکی از بدعت گذاران در زمینه مسابقات تلویزیونی در چند سال اخیر است در گفت وگو با تهران امروز دلیل کم شدن تقریبی مخاطبان این مسابقات را تشریح کرد. او درباره برنامه سازی ای به نام مسابقات تلویزیونی می گوید: «مسابقه تلویزیونی ژانری است که در همه شبکه های دنیا ساخته می شود و طرفداران خاص خودش را هم دارد. از این مسابقات به صورت های مختلف در همه شبکه های عمومی در زمینه های مختلف اعم از تلفنی، حضوری، خانوادگی، مبتنی بر حافظه، دانش عمومی، حرکات فیزیکی و هوش ساخته می شوند. این مسابقات البته نقاط قوت و ضعفی هم دارند. مثلا مسابقه«از کی بپرسم» با اجرای خاص«منوچهر نوذری» بسیار طرفدار داشت. یکی دیگر از دلایل جذابیت این مسابقه، بدعتی بود که در زمینه مسابقه تلویزیونی داشت. این مسابقه برای مخاطبی که تازه با مسابقات تلویزیونی آشنا شده بود، نو بود، برای همین جذبش شد. همین مسابقه سرزمین دانایی، اتفاق جدیدی در زمینه مسابقات تلویزیونی بود. مسابقات کاوشگری در دنیا بسیار طرفدار دارند؛ مسابقاتی که هم علمی اند و هم باید حرکات فیزیکی در آن ها زیاد باشد. سرزمین دانایی هم مخاطب زیادی داشت و توجه خیلی ها را به خود معطوف کرد. وقتی سرزمین دانایی پخش شد، دیگر پایه ای شده بود برای سنجش باقی مسابقات.» ابوطالب در پاسخ به این که کمبود چه المانی باعث کم شدن مخاطب می شود هم می گوید: «چیزی که باید در مسابقه تلفنی وجود داشته باشد، خلاقیت و نوآوری است. وقتی در همه جای دنیا ابزار و تکنیک فنی پیشرفت کرده و این پیشرفت وارد سینما و تلویزیون هم شده، مخاطب انتظار دارد آن را در مسابقات هم ببیند. بعضی مسابقاتی که این روزها ساخته می شود یک آفتی دارد و آن این که، بعضی تهیه کننده ها از یک مدل خارجی الگو برداری می کنند و سعی می کنند مدل ایرانی یک مسابقه خارجی را بسازند که در ایران جواب نمی دهد. مشکل اینجاست که بعضی از مسابقات جذاب مثل سرزمین دانایی هم بسیار هزینه بر هستند و باعث می شود که کمتر تهیه کننده ای به سراغ آن ها برود. در واقع اگر اسپانسر مالی وجود نداشته باشد، تلویزیون انگیزه ای برای ساخت این جور مسابقات پیدا نمی کند. به نظر من، در مسابقات تلویزیونی اصل بر خلاقیت است. خیلی از برنامه های ماهواره ای با حداقل هزینه، مسابقاتی می سازند که مخاطب را جذب می کند. نوآوری در این برنامه ها باعث جذب مخاطبان می شود.» به گفته ابوطالب برای ساخت مسابقه های با جذب مخاطب حداکثری، باید پیش تولید طولانی وجود داشته باشد و روی تولید، تحقیق و پژوهش زیادی صورت بگیرد. موضوعاتی باید به عنوان مسابقه انتخاب شوند که سطح بیشتری از مخاطب را در بر بگیرند. در واقع تلویزیون به ساخت مسابقاتی مثل سرزمین دانایی، ۴ در ۴، ردپا، از کی بپرسم و غیره بیشتر نیاز دارد تا دوباره به دوران اوجش در زمینه مسابقات تلویزیونی برگردد.

منبع: روزنامه تهران امروز

 

 

 

 

 

اين مقاله تا چه اندازه براي شما مفيد بوده است؟

 12345 
ضعيفعالي
توضیحات شما . (اختياري)

ميانگين آرا :2.0 از 5 امتياز است.


12345
2 : تعداد کل آرا ارسال شده
-1 42054 -1 -1

سینما
ادبیات
کتاب و کتابخوانی
هنری
  
 
ارسال به دوستان


در صورتی که مایلید دوستان شما نیز از این مطلب استفاده کنند , کافیست نام و آدرس ایمیل خود و دوست خود  را وارد نموده تا این مطلب به دوستتان ارسال شود.
 




 
صفحه اصلی | اخبار و رویداد ها | مجموعه مطالب | اردبیل شناسی | صدرا | مسابقات | تماس با ما
Copyright 2009 Tebyan Branch Of Ardebil Province. All rights reserved.
Web Design : WebHouse