داستان شير مادر و شيرخشك، داستاني طولاني و قديمي است و بسياركماند افرادي كه اهميت شير مادر و فوائد آنرا ندانند. شير مادر در تقويت سيستم ايمني كودك موثر است، از ابتلاي كودك به عفونتهاي گوش، دستگاه تنفسي و مننژيت جلوگيري ميكند و كساني كه در كودكي از شير مادر تغذيه شدهاند، در جواني كمتر به ديابت دچار مي شوند.
علاوه بر تمام فوائدي كه شير مادر براي سلامت عمومي بدن كودكان دارد، محافظت بسيار خوبي براي سيستمهاي دهان و دندان كودكان است. كودكاني كه از شير مادر تغذيه ميكنند، كمتر دچار پوسيدگيهاي دنداني و مشكلات فكي و دهاني ميشوند.
در كودكاني كه با شيرخشك و به كمك شيشه تغذيه ميشوند، درصد بيشتري از بهمريختگي دندانها ديده ميشود. هرچند اين نامرتب بودن دندانها مربوط به دوره دندانهاي شيري است اما اثر غيرمستقيم آن بر ترتيب رويش دندانهاي دائمي نيز ديده ميشود. چرا مصرف شير مادر باعث نظم دندانها ميشود؟ جواب به نوع عمل مكيدن در نوزاد برميگردد. كودكاني كه شير مادر ميخورند، شير را به كمك يك حركت ناودان مانند لب و زبان به داخل دهان هدايت ميكنند اما در كودكاني كه از شيشه، شير ميخورند، زبان با يك فشار منفي و پيستون مانند شير را به داخل دهان ميكشاند. اين فشار ممكن است به نوعي عضلات دهان را تحت تاثير قرار دهد كه رويش صحيح و به جاي دندانها در كودكان به خطر بيفتد.
اثر ديگر شير مادر بر سلامت دندانها و كاهش پوسيدگي دنداني ديده ميشود. شير مادر و شيرخشك هر دو به خاطر داشتن مواد قندي ميتوانند باعث پوسيدگي دندانها شوند اما تفاوت اين دو نوع و مصرف آنها ديده ميشود، زيرا كودكاني كه شير خشك مصرف ميكنند، بيشتر وقتها و به صورت عادتي (خصوصا هنگام خواب) شيشه شير را در دهان دارند كه باقيماندن طولاني مدت شير بر روي دندانها خطر پوسيدگي زايي آن را افزايش ميدهد.
از طرفي مواد شيرينكننده اضافي مثل قند يا عسل كه گاهي اوقات به بطريهاي شير كودكان اضافه ميشود، خطر ايجاد پوسيدگيهاي دنداني را بسيار بالا ميبرد در صورتي كه شير مادر بهطور خالص و بدون هرگونه افزودني به بدن كودك ميرسد. در هر صورت چه كودك از شير مادر و چه از شير بطري تغذيه كند، مراقب باشيد تا شير به مدت طولاني در تماس با دندانها باقي نماند و حتيالامكان بعد از آنكه نوزاد، شيرش را خورد، به او آب بخورانيد و دندانهاي او را با يك دستمال مرطوب تميز، پاك كنيد تا به راحتي مانده شير از روي دندانهاي او پاك شده و احتمال پوسيدگي دندانهاي او كاهش يابد.
در مورد تغذيه كودكتان بايد مراقب يك نكته ديگر باشيد: آنچه شما مصرف ميكنيد (ازجمله داروها) ازطريق سيستم گردش خون وارد شير مادر شده و از اين طريق به بدن كودك شما انتقال مييابد.
بنابراين مراقب داروهايي كه مصرف ميكنيد باشيد و بهخصوص در دوران شيردهي از مصرف خودسرانه داروها پرهيز كنيد، زيرا اين داروها ممكن است با انتقال به كودك شما اثرات نامطلوبي بر سلامت او داشته باشد.
دندانپزشكي از جمله مكانهايي است كه مادر شيرده ممكن است به آنجا مراجعه كرده و گروههاي مختلفي از داروها را دريافت كند. آنتي بيوتيكها و داروهاي بيحسي از اين گروه هستند. قبل از آنكه در مطب دندانپزشكي دارويي دريافت كنيد، دندانپزشك خود را از شيردهي خود آگاه كنيد تا او در تجويز آنتيبيوتيكها، نكات لازم را رعايت كند. (به عنوان مثال مصرف مترونيدازول در دوران شيردهي خطرناك است.)
به قلم: دكتر فرين ميزانيان
منبع: روزنامه سلامت