مسئولان در بخش های گوناگون، نوآوری، خلاقیت و ابتکار در روشها را وظیفه خود بدانند -رهبر معظم انقلاب   
۱۳۹۷ سه شنبه ۲۹ خرداد -اِثَّلاثا ٥ شوال ١٤٣٩ - Tuesday June 2018
نقشه وب سایت   تماس با ما  جستجو در وب سایت  ورود به صفحه اصلی
  بازدید ها :  1343   بازدید    تاریخ درج مطلب  2/5/1393    
 
 
نام کتاب: گزینش در اسلام(4)
 

2. صلاحیت سیاسی:

مقوله صلاحیت اعتقادی به بُعد اعتقادی و فکری و نگرشی فرد مربوط می‏شود و شامل باورهای دینی می‏گردد. اما موضوع صلاحیت سیاسی شامل گرایشات، مواضع و وابستگی های حزبی و گروهی فرد می‏باشد. اگر چه بین مسائل اعتقادی و سیاسی وابستگی هست اما در گزینش باید دو موضوع را تفکیک نمود. باید مشخص شود مواضع و گرایش‏های فرد قبل از انقلاب و جهتگیری ها و عملکرد فرد پس از انقلاب چگونه بوده است؟ به همین جهت گزینشگران باید جریان‏شناس و خط‏شناس باشند و جهت‏گیری‏های سیاسی را خوب بفهمند و بدانند که جهت‏گیری این جریآن ها چه بوده است. جریآن های چپ، راست، التقاط، هوادار راست یا چپ چیست و معیارهای هر کدام چه می‏باشد. یک گزینش‏گر اگر دیدگاه‏های جنبش مسلمانان مبارز یا سازمان منافقین را نشناسد و یا جریان ملی‏گراها و یا جریآن های سکولار و یا جریان انجمن حجتیه را نشناسد چگونه می‏تواند صلاحیت سیاسی افراد را احراز نماید؟ در هر حال باید مشخص شود که این فرد در لابه‏لای این خطوط و در فراز و نشیب جریآن های سیاسی نزدیک به سه دهه بعد از انقلاب در چه وضعی قرار داشته است. البته برای دستیابی به صلاحیت سیاسی راه‏های زیادی وجود دارد، مواضع فرد، عملکرد و ارتباطاتش با جریآن ها و تشکل های سیاسی می‏تواند تعیین کننده وضعیت باشد. بنابراین صلاحیت سیاسی فرد و این که مواضع،دیدگاه و اعتقاداتش چگونه است و چه عملکردی در قبال جریآن های سیاسی داشته باید احراز گردد. اما این که دانش سیاسی این فرد چقدر است در مورد تعیین جایگاه شغلی فرد موثر است، لذا نوع سؤال ها در مراحل گزینش می‏بایست در جهت دستیابی به صلاحیت سیاسی فرد باشد و بعنوان نتیجه بتوان به معلومات و دانش سیاسی او پی برد. بعضی سؤال ها هیچ ارتباطی به صلاحیت سیاسی ندارد و ندانستن پاسخ هم موجب نقصی در فرد نخواهد بود.

۳. صلاحیت اخلاقی:

صلاحیت اخلاقی یکی از ابعاد مهمی است که باید در مورد داوطلبین استخدام در دستگاه‏ها و نهادهای انقلاب احراز گردد. بخشی از صلاحیت اخلاقی فرد به صفات و خصلت های او برمی‏گردد و رذیلت های اخلاقی هم چون دروغگویی، فحاشی، ماجراجویی و... نباید در او باشد و بخشی هم به روابط و پیشینه عملکردی او برمی‏گردد که با افراد منحرف و شرور ارتباطی نداشته باشد و از سابقه انحراف و ارتکاب اعمال ضد ارزشی منافی عفت و سرقت برخوردار نباشد و بخشی هم به جرائم ارتکابی و پرونده کیفری فرد مرتبط است و نباید دارای سابقه ارتکاب جرائم باشد. البته با توجه به ضرورت احراز صلاحیت اخلاقی افراد در گزینش نظر به اینکه دستیابی به صلاحیت اخلاقی مستلزم ورود در محدوده‏های شخصی افراد است نحوه ورود در این مقوله توأم با حساسیت و ظرافت می‏باشد و در آموزه‏های دینی در ورود به این امر محدودیت هایی پیش‏بینی شده است. به عبارت دیگر از یک طرف ورود در محدوده شخصی افراد حرام است و از سوی دیگر مصالح نظام ایجاب می‏کند صلاحیت اخلاقی فرد به دست آید لذا نحوه عمل در چگونگی دستیابی به صلاحیت اخلاقی در مراحل مختلف دارای محدودیت هایی است. نمی‏توان دنبال ریزه‏کاری‏ها رفت، حق نداریم برخی پرسش‏ها را مطرح کنیم، نمی‏توانیم سؤال القائی داشته باشیم، نباید بگوییم هر تخلفی انجام داده‏اید بیان کنید. در مورد ثبت اظهارات، آنجا که مربوط به احوالات شخصی فرد می‏باشد باید با حساسیت مراقبت نماییم که امور غیرمربوط در پرونده گزینشی او ثبت نشود، در تحقیقات هم محدودیت وجود دارد، سؤال ها باید به مسائل و موضوعات عمومی فرد منحصر باشد، از سؤل های القائی باید پرهیز نمود و طوری نباشد که فرد مجبور شود مسائل غیر ضروری را بیان نماید. بطور کلی در بررسی وضعیت داوطلب بین مسائل سیاسی و موضوعات اخلاقی و احوالات شخصی تفاوت وجود دارد در مسائل سیاسی و نوع ارتباط فرد با اندیشه‏ها و جریانات انحرافی باید دقت بیشتر بعمل آید. اما در موضوعات اخلاقی محدودیت وجود دارد و در تحقیقات و مصاحبه حضوری باید مراقبت نمود و از دائره مجاز خارج نشد.

۴. التزام عملی به احکام دینی:

از دیگر ابعاد صلاحیت‏یابی احراز تعهد رفتاری نسبت به حدود الهی است. یعنی انجام واجبات و ترک محرمات در حد متعارف. به عبارت دیگر فردی که می‏خواهد به عنوان کارگزار نظام استخدام شود باید متشرع باشد، اصل موضوع تقلید را بداند، از مراجعی که همسویی با نظام اسلامی و ولایت فقیه دارند تقلید کند و نسبت به انجام واجبات و ترک محرمات حساس و متعهد باشد. زیرا فردی که احکام دینی را نقض کند به قوانین و مقررات اداری و اجتماعی هم که برخاسته از دین می‏باشد، پایبند نخواهد بود و لذا احراز تعهد و التزام به احکام دینی از لوازم اصلی گزینش فرد می‏باشد.

۵ . اصالت خانوادگی:

از دیگر ابعادی که باید در گزینش مورد توجه قرار گیرد، اصالت خانوادگی و استحکام و سلامت بستر تربیت و محیط پرورش و رشد و تکامل فرد می‏باشد. فردی که در محیط و بستر نامناسب رشد کرده و اعضاء خانواده به ویژه پدر و مادر او از شاخص های لازم تربیتی و پرورشی برخوردار نباشند، نمی‏تواند از رشد و تربیت و استحکام لازم برخوردار باشد. فلسفه توجه به این امر به دو موضوع برمی‏گردد: یکی میزان آسیب‏پذیری فرد است که اگر داوطلب از اصالت خانوادگی برخوردار نباشد در معرض آسیب‏پذیری بیشتری قرار دارد و از استحکام لازم برخوردار نمی‏باشد و لذا میزان اعتماد به او کاهش می‏یابد و ضریب خطرپذیری و احتمال لطمه به تشکیلات بالا می‏رود. نکته دیگر خانواده‏هایی که از تعهد لازم و استحکام لازم بی‏بهره‏اند و پدر و مادر یا یکی از اعضای اصلی خانواده دارای گرایش‏های سیاسی و وابستگی سیاسی انحرافی یا دارای فساد اخلاقی هستند شائبه زمینه‏سازی نفوذ و سوء استفاده از آن به ویژه در مورد دستگاه‏های حساس زیاد است. بنابراین سلامت و ثبات خانوادگی فرد از عوامل اطمینان‏آفرینی است که می‏بایست مورد بررسی قرار گیرد.

۶ . کارایی و کاردانی:

از دیگر ابعاد صلاحیت‏یابی در امر گزینش توجه به بعد کارایی و کاردانی داوطلب می‏باشد. کارایی بیشتر ناظر به توانایی‏های ذاتی و استعدادهای بالفعل و بالقوه فرد می‏باشد که می‏بایست به دست آید. ضریب هوشی و استعدادهای فرد چیست؟ توانایی‏های جسمی و بدنی او چقدر است؟ و در چه رشته و رسته‏هایی زمینه ورود دارد؟ و کاردانی ناظر به اندوخته‏های تجربی و عملی و آموزش های تخصصی و عمومی فرد می‏باشد یعنی باید مشخص گردد توان اکتسابی و آموزشی فرد چیست و در چه رشته‏ها و اموری تخصص دارد. البته رابطه و تلازمی بین توان و استعدادهای ذاتی با تجربیات و دانش اکتسابی او وجود دارد که قابل تفکیک هم هست. زیرا بعضی توانایی‏ها جنبه ذاتی دارد و بصورت اکتسابی بدست نمی‏آید و عکس آن هم وجود دارد. یعنی تخصص هایی که تنها از طریق آموزش و تجربه بدست می‏آید. این بعد از صلاحیت‏یابی هم از اهمیت بالایی برخوردار است و باید اصل و حدود آن احراز شود و فلسفه آن هم تأمین مصالح تشکیلات و فرد داوطلب می‏باشد به شکلی که هم زمینه رشد و تکامل فرد فراهم گردد و هم نیاز تشکیلات در آن بخش تخصصی تأمین گردد.

۱. احراز صلاحیت:

از مسائل قابل توجه این است که آیا در گزینش اصل بر برائت است و حرکت بر مبنای تسامح و اعتماد می‏باشد یا تکلیف احراز صلاحیت و اطمینان از وجود شرایط برای استخدام افراد می‏باشد. بطور قطع تامین مصالح نظام و حفظ حقوق بیت المال مبین لزوم احراز صلاحیت و وصول اطمینان به وجود شرایط در افراد می‏باشد. آموزه‏های دینی برگرفته از آیات و روایات و حکم عقل ما را به سمت رعایت اصل احراز صلاحیت هدایت می‏کند. البته در برخی تخلفات اخلاقی و لغزش ها که از روی غفلت انجام می‏شود و آثار و تبعات آن زودگذر هست بنا بر مسامحه می‏باشد.

۲. شایسته‏سالاری:

انتخاب انبیاء و ائمه(ع) توسط ذات باری‏تعالی بر اساس صلاحیت‏ها و شایستگی ها بوده است. رویکرد آیات قرآن و روایات و سیره و سنت پیامبر صلی‏الله‏علیه‏و‏آله و ائمه معصومین(ع) بر شایسته سالاری بوده و هم بر این امر تاکید داشته‏اند. اصولاً اصلاح جامعه و تحقق اسلامیت نظام و سلامت سیستم اداره کشور مستلزم تکیه بر شایسته‏سالاری و انتخاب نیروهای مومن، انقلابی، پاکدست و متعهد و پرهیز از رابطه‏گرایی، فامیل‏گرایی و رفیق‏بازی است چرا که این نوع رفتارها با موازین دینی و قانونی سازگاری نداشته و خلاف مصالح نظام است.

۳. اتکاء به دلیل و حجت:

در عین حال که اصل در گزینش بر احراز صلاحیت است اما در جهت رعایت حقوق افراد و امکان پاسخگوئی بعدی، نظریه گزینش باید مستند و متکی به دلیل و حجت باشد. در این زمینه توجه به چند نکته ضروری است:

الف ـ منابع مورد تایید شرع عبارتند از: بیّنه، اقرار، شیاع مفید علم یعنی شیوع یک مسئله‏ای که علم‏آور باشد، مشاهده و قسم. که اگر مسئله‏ای در مورد فردی با توجه به یکی از این منابع در محدوده تعیین شده مشخص گردد حجیت دارد و قابل اعتنا خواهد بود.

ب ـ در مورد گزینش این مسئله قابل بحث است که آیا اعلام نظر گزینشی در مورد افراد از بابت قضاوت است و گزینشگران به نوعی در حکم قاضی هستند یا نه. به طور مسلم باید گفت مقوله گزینش با قضاوت متفاوت است و هم در گزینشگران شرایط قاضی، لازم نیست و هم احراز صلاحیت مستلزم اتکاء به حدود تعیین شده در اثبات جرم نمی‏باشد بلکه از مقوله گواهی و شهادت است که وقتی محقق به منابع مراجعه می‏کند پاسخ‏های آن ها ـ که از وضع فرد آشنا و مطلع هستند ـ شهادت و گواهی در مورد داوطلب است همینطور وقتی ارزیاب گزینش مجموع اطلاعات را جمع‏بندی و اعلام نظر می‏کند در حقیقت گواهی و شهادت می‏دهد که فرد در چارچوب معیارها، شرایط لازم را دارد بنابراین مسئله گزینش از باب قضاوت نمی‏باشد و در مقوله گواهی و شهادت است و گزینشگران و کسانی که به آن ها مراجعه می‏شود باید شرایط شهود را داشته باشند که عبارت است از بلوغ، عقل، ایمان، صداقت و عدم اتهام تبانی.

ج ـ با توجه به اصل مذکور، گزارشی قابل اعتماد است که از حیث سندیت و دلالت معتبر باشد بنابراین نامه بدون امضا یا یک تصویر مبهم بدون تاریخ نمی‏تواند مبنای شهادت و گواهی قرار گیرد البته یک خبر یا گزارش مکتوب می‏تواند منشا پرسش و تحقیق در چارچوب تعیین شده قرار گیرد اما صرف آن گزارش نباید منشاء شهادت باشد.

د ـ از مجموع مباحث قبلی این نتیجه حاصل گردید که مبنا در گزینش اتکا به سند و دلیل و گواهی معتبر است و شیوه کار هم تحقیق است از منابع معتبر و مورد وثوق و نه تجسس یعنی در گزینش تحقیق جایز و بلکه لازم اما تجسس جایز نیست. در تفاوت بین تحقیق و تجسس باید گفت: تحقیق دستیابی به وضعیت فرد است از طریق منابع آشکار با تکیه بر آن چه از مواضع، گرایش و عملکرد فرد ظهور و بروز دارد اما تجسس ورود در زوایای پنهان فرد با استفاده از شیوه‏ها و ابزار اطلاعاتی است، لذا می‏توان گفت هر تجسسی به نوعی تحقیق هم هست اما هر تحقیقی تجسس نیست بنابراین نسبت بین آن ها به اصطلاح عموم و خصوص من‏وجه می‏باشد.

 

 

 

 

اين مقاله تا چه اندازه براي شما مفيد بوده است؟

 12345 
ضعيفعالي
توضیحات شما . (اختياري)

ميانگين آرا :0.0 از 5 امتياز است.


12345
0 : تعداد کل آرا ارسال شده
-1 67356 -1 -1

سینما
ادبیات
کتاب و کتابخوانی
هنری
  
 
ارسال به دوستان


در صورتی که مایلید دوستان شما نیز از این مطلب استفاده کنند , کافیست نام و آدرس ایمیل خود و دوست خود  را وارد نموده تا این مطلب به دوستتان ارسال شود.
 




 
صفحه اصلی | اخبار و رویداد ها | مجموعه مطالب | اردبیل شناسی | صدرا | مسابقات | تماس با ما
Copyright 2009 Tebyan Branch Of Ardebil Province. All rights reserved.
Web Design : WebHouse